పాలి వద్ద హిందూ భక్తి ఆలయం
శ్రీ బల్లాళేశ్వర అష్టవిനాయక ఆలయం
గణేశ temple · పాలి, Maharashtra, India
బల్లాలేశ్వర్ ఆలయం మహారాష్ట్రలోని రాయగడ్ జిల్లా పాలిలో ఉన్న గణపతి ఆలయం; గణపతి యొక్క ఎనిమిది అష్టవినాయక క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి. దేవుని పేరుతో కాకుండా, బాలుడైన బల్లాల్ అనే భక్తుని పేరుతో పిలువబడే ఏకైక అష్టవినాయక ఆలయం ఇదేనని మహారాష్ట్ర టూరిజం పేర్కొంటుంది.
రాయగడ్ జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, పాలి సరస్‌గడ్ కోట, అంబా నది సమీపంలో, కర్జత్ నుండి సుమారు 60 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆలయాన్ని బల్లాలేశ్వర్ దేవస్థాన్ ట్రస్ట్ నిర్వహిస్తోంది; ముఖ్యంగా సంకష్టి చతుర్థి నాడు ఇక్కడికి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివస్తారు.
Faith & Tradition
Religious Significance of పాలి వద్ద హిందూ భక్తి ఆలయం
సంప్రదాయం ప్రకారం, పాలిలో బల్లాల్ అనే బాలుడు తన స్నేహితులను కూడగట్టి గణపతిని పూజించేవాడు. ఈ భక్తికి కోపించిన అతని తండ్రి కళ్యాణ్ వారి పూజను భంగపరిచి, బల్లాల్‌ను ఒక చెట్టుకు కట్టివేశాడు. గణపతి ఒక ఋషి రూపంలో బల్లాల్‌కు దర్శనమిచ్చి, అతనిని విడిపించి, బల్లాల్ కోరిక మేరకు పాలిలోనే నెలకొనడానికి అంగీకరించాడని చెబుతారు; అక్కడ ఆయన బల్లాల్ యొక్క ప్రభువైన బల్లాలేశ్వరునిగా పూజలందుకుంటున్నాడు.
ప్రధాన గర్భగుడిలోకి ప్రవేశించే ముందు భక్తులు ఢుండి వినాయకుని దర్శించుకుంటారు. బల్లాల్, అతని స్నేహితులు పూజించినట్లు నమ్మే రాయే ఈ స్వయంభూ విగ్రహమని మహారాష్ట్ర టూరిజం వివరిస్తుంది. ఇవి విశ్వాసానికి సంబంధించిన విషయాలు; ఇక్కడ వీటిని సంప్రదాయంగా మాత్రమే అందిస్తున్నాం.
Heritage
History of పాలి వద్ద హిందూ భక్తి ఆలయం
రాయగడ్ జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, ఈ ఆలయాన్ని క్రీ.శ. 1640లో మోరేశ్వర్ విఠ్ఠల్ సింద్కర్ (దిఘే) నిర్మించినట్లు చెబుతారు. మొదటి చెక్క ఆలయాన్ని 1760లో శ్రీ ఫడ్నీస్ రూపకల్పన చేసిన రాతి ఆలయంగా పునరుద్ధరించారు. మహారాష్ట్ర టూరిజం కూడా రాతి పునర్నిర్మాణానికి 1760 సంవత్సరాన్నే ఇస్తుంది, కానీ మొదటి చెక్క మందిరం 11వ శతాబ్దానికి చెందినదని పేర్కొంటుంది; కాబట్టి ఆలయ మూలాలు ఇంకా నిర్ధారించబడలేదు.
రాయగడ్ జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, ఆలయంలోని ఒక గంటను వసై, సాష్టిల వద్ద పోర్చుగీసువారిని ఓడించిన తర్వాత చిమాజీ అప్పా తీసుకువచ్చారని చెబుతారు.
Architecture and sacred features
మహారాష్ట్ర టూరిజం ప్రకారం, రాతి ఆలయాన్ని దేవనాగరి అక్షరం 'శ్రీ' ఆకారంలో నిర్మించారు; దృఢత్వం కోసం సున్నపు మిశ్రమంలో సీసాన్ని కలిపారు. ఆలయం తూర్పు ముఖంగా ఉంటుంది; అందువల్ల ఉదయపు పూజ సమయంలో ఉదయించే సూర్యుని కిరణాలు విగ్రహంపై పడతాయి. ప్రధాన మండపం సుమారు 40 అడుగుల పొడవు, 20 అడుగుల వెడల్పు కలిగి, సైప్రస్ చెట్లను పోలినట్లు చెక్కిన ఎనిమిది స్తంభాలతో ఉంటుంది. లోపలి గర్భాలయం సుమారు 15 అడుగుల ఎత్తు, బయటి గర్భాలయం సుమారు 12 అడుగుల ఎత్తు ఉంటాయి.
మహారాష్ట్ర టూరిజం ప్రకారం, బల్లాలేశ్వరుని విగ్రహం రాతి సింహాసనంపై కూర్చుని, తొండం ఎడమవైపుకు తిరిగి ఉంటుంది; విగ్రహం కళ్ళు, నాభిలో వజ్రాలు పొదిగి ఉన్నాయి.
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
సంకష్టి చతుర్థి, గణేశ చతుర్థి, మాఘ ఉత్సవ రోజులలో పొడవైన క్యూలు ఉంటాయని ఆశించండి. సకాల్ పత్రిక నివేదిక ప్రకారం, రద్దీ సమయాలలో దేవస్థాన్ ట్రస్ట్, స్థానిక పోలీసులు జనసమూహాన్ని, ట్రాఫిక్‌ను నియంత్రిస్తారు. ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత దర్శన ఏర్పాట్లను బల్లాలేశ్వర్ దేవస్థాన్ ట్రస్ట్‌తో నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with బల్లాలేశ్వర్ దేవస్థాన్ ట్రస్ట్ before travelling. Last reviewed 5 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at పాలి వద్ద హిందూ భక్తి ఆలయం
భాద్రపద ఉత్సవం (గణేశ చతుర్థి)
బల్లాలేశ్వర్‌లో అనేక రోజులు జరిగే ఉత్సవాన్ని మహారాష్ట్ర టూరిజం వివరిస్తుంది; ఇందులో ప్రతిరోజూ ఊరేగింపులు, భక్తి గానాలు, సామూహిక భోజనాలు ఉంటాయి.
మాఘీ ఉత్సవం
మహారాష్ట్ర టూరిజం ప్రకారం, ప్రత్యేక పూజా కార్యక్రమాలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో ఆలయంలో జరిగే ప్రధాన ఉత్సవం ఇది.
సంకష్టి చతుర్థి
సకాల్ పత్రిక నివేదిక ప్రకారం, సంకష్టి చతుర్థి నాడు వేలాది మంది భక్తులు దర్శనం కోసం పాలికి వస్తారు.
Location
How to Reach పాలి వద్ద హిందూ భక్తి ఆలయం
రాయగడ్ జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, పాలి రాయగడ్ జిల్లాలో, కర్జత్ నుండి సుమారు 60 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాయగడ్‌కు సేవలందించే కొంకణ్ రైల్వే స్టేషన్లలో పెణ్, రోహాలను, ప్రధాన మార్గాలలో పన్వేల్, ముంబై, పుణె స్టేషన్లను జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొంటుంది.
రాయగడ్ పర్యాటక ప్రదేశాల కోసం జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొన్న విమానాశ్రయాలు ముంబైలోని ఛత్రపతి శివాజీ విమానాశ్రయం, పుణెలోని లోహెగావ్ విమానాశ్రయం. ఈ ప్రదేశాల నుండి పాలికి రోడ్డు మార్గంలో చేరుకోవచ్చు.
Location: పాలి, Maharashtra, India
Nearest airport: ముంబై (ఛత్రపతి శివాజీ) లేదా పుణె (లోహెగావ్)
Nearest railway station: రోహా లేదా పెణ్ (కొంకణ్ రైల్వే); పన్వేల్
More in Hindu temples in Maharashtra · గణేశ temples · Temples in pali · Temples in Sudhagad - Pali Taluka · Temples in Raigad District
Questions
పాలి వద్ద హిందూ భక్తి ఆలయం: Frequently Asked Questions
పాలి గణపతిని బల్లాలేశ్వరుడు అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
సంప్రదాయం ప్రకారం, తన బాల భక్తుడు బల్లాల్ కోరిక మేరకు గణపతి పాలిలో నెలకొనడానికి అంగీకరించాడు; అందుకే ఆయనను బల్లాల్ యొక్క ప్రభువుగా పూజిస్తారు. ఒక భక్తుని పేరుతో పిలువబడే ఏకైక అష్టవినాయకుడు ఇదే.
ఢుండి వినాయకుడు అంటే ఏమిటి?
ఇది ప్రధాన ఆలయం సమీపంలో ఉన్న స్వయంభూ గణపతి విగ్రహం; బల్లాల్ పూజించిన రాయి ఇదేనని నమ్మకం. భక్తులు బల్లాలేశ్వరుని దర్శించుకునే ముందు దీనిని దర్శిస్తారు.
బల్లాలేశ్వర్ ఆలయాన్ని ఎవరు నిర్మించారు?
రాయగడ్ జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, దీనిని 1640లో మోరేశ్వర్ విఠ్ఠల్ సింద్కర్ నిర్మించారు; 1760లో శ్రీ ఫడ్నీస్ రూపకల్పనతో రాతి ఆలయంగా పునర్నిర్మించారు.
ఆలయ గంట ప్రత్యేకత ఏమిటి?
వసై, సాష్టిల వద్ద పోర్చుగీసువారిపై విజయం సాధించిన తర్వాత చిమాజీ అప్పా ఈ గంటను తీసుకువచ్చారని జిల్లా యంత్రాంగం చెబుతోంది.
ఆలయం ఏ దిశకు అభిముఖంగా ఉంటుంది?
మహారాష్ట్ర టూరిజం ప్రకారం, ఆలయం తూర్పు ముఖంగా ఉంటుంది; అందువల్ల ఉదయపు పూజ సమయంలో ఉదయించే సూర్యుని కిరణాలు విగ్రహంపై పడతాయి.
కర్జత్ నుండి పాలి ఎంత దూరం?
రాయగడ్ జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, పాలి కర్జత్ నుండి సుమారు 60 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆలయాన్ని ఎవరు నిర్వహిస్తారు?
సకాల్ పత్రిక నివేదిక ప్రకారం, ఆలయాన్ని బల్లాలేశ్వర్ దేవస్థాన్ ట్రస్ట్ నిర్వహిస్తోంది.
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q13119166 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Ballaleshwar_Pali — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- Department of Tourism, Government of Maharashtra — Pali – Ashtavinayak
- District Administration Raigad, Government of Maharashtra — Religious Places in Raigad District
- Sakal — Palit hajaro bhavik dakhal; Ballaleshwarachya darshanasathi ranga (Marathi)
Further reading: పాలి వద్ద హిందూ భక్తి ఆలయం on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit