సంక్షిప్త సమాధానం: దేవీ సూక్తం, దీనిని వాక్ సూక్తం లేదా వాగాంభృణీ సూక్తం అని కూడా అంటారు, ఇది ఋగ్వేదం 10.125. ఇది 8 మంత్రాల సూక్తం, ఇందులో అమ్మవారు తన స్వరంతోనే మాట్లాడుతుంది, 'అహం రుద్రేభిర్వసుభిశ్చరామి', 'నేను రుద్రులతో, వసువులతో సంచరిస్తాను' అనే మాటలతో ఇది మొదలవుతుంది. తాను సమస్త దేవతలను ధరిస్తానని, ప్రతి జీవిలోనూ నివసిస్తానని ఆమె ప్రకటిస్తుంది. సంప్రదాయంగా దీనిని నవరాత్రుల్లో పఠిస్తారు, తరచుగా దేవీ మాహాత్మ్యం తర్వాత.

చివరిగా నవీకరించినది: 19 అక్టోబర్ 2026. ఈ పేజీలోని సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.org ప్రచురించిన పాఠం నుండి తీసుకున్నది, దీనిని చేతితో మళ్లీ టైప్ చేయకుండా సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా దేవనాగరి, IAST లిపులలోకి మార్చాము. ఇది వైదిక స్వర చిహ్నాలు లేని సాధారణ పాఠం; మూలంలో స్వర సహిత పాఠం కూడా ఉంది. అర్థాలు మావే.

ఈ రోజు, సోమవారం, 19 అక్టోబర్ 2026, భారతదేశంలో దుర్గాష్టమి, మహానవమి; దసరా మంగళవారం, 20 అక్టోబర్. ఈ రోజు దేవీ మాహాత్మ్య పారాయణం పూర్తి చేసే కుటుంబాలు తరచుగా ఈ సూక్తంతో ముగిస్తాయి.

దేవీ సూక్తం అంటే ఏమిటి

ఋగ్వేదంలోని చాలా సూక్తాలు ఒక దేవుడిని ఉద్దేశించి చెప్పినవి. ఈ సూక్తంలో మాత్రం దివ్య శక్తి స్వయంగా మాట్లాడుతుంది. పవిత్ర వాక్కు అయిన వాక్ దేవి, తాను దేవతల సమూహాలన్నిటితో కలిసి సంచరిస్తానని, మిత్రావరుణులను, ఇంద్రాగ్నులను ధరిస్తానని, ఆరాధించేవారికి సంపద ఇస్తానని, తినే, చూసే, శ్వాసించే, వినే ప్రతి ఒక్కరిలో వారికి తెలియకపోయినా ఉంటానని చెబుతుంది. ఆమె రుద్రుని విల్లు ఎక్కుపెడుతుంది, భూమ్యాకాశాలలో ప్రవేశించింది, ఆ రెండిటికంటే గొప్పది.

తర్వాతి శాక్త సంప్రదాయంలో ఈ స్వరాన్ని సమస్త దేవతల వెనుక ఉన్న శక్తి అయిన మహాదేవిగా భావిస్తారు, అందుకే ఈ సూక్తాన్ని దేవీ సూక్తం అని పిలుస్తారు, దీనిని దేవీ మాహాత్మ్యంతో కలిపి పఠిస్తారు. దీనిని దేవీ మాహాత్మ్యం ఐదవ అధ్యాయంలోని 'తంత్రోక్త' దేవీ సూక్తం ('యా దేవీ సర్వభూతేషు')తో పొరపడకూడదు.

వివరంమా మూలంలో ఉన్నట్లు
పాఠంఋగ్వేదం 10.125
ఋషివాగాంభృణి
దేవతవాగాంభృణి
ఛందస్సుత్రిష్టుప్ (2వ మంత్రం జగతి), కొన్ని మార్పులతో
మంత్రాలు8

దేవీ సూక్తం అర్థంతో

ప్రతి మంత్రం మొదట దేవనాగరిలో, తర్వాత IAST లిప్యంతరీకరణలో, ఆ తర్వాత సరళమైన అర్థంతో ఉంటుంది. IASTలో ā, ī, ū దీర్ఘ అచ్చులు, ṛ అనేది 'ఋ'కు దగ్గరగా ఉండే అచ్చు, ṇ, ṣ మూర్ధన్య ధ్వనులు (ణ, ష), ś అనేది 'శ'కు దగ్గరగా ఉంటుంది.

Advertisement

మంత్రాలు 1 నుండి 3: దేవతలను ధరించే అమ్మవారు

మంత్రం 1

ॐ अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः ।
अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनोभा ॥ १॥

oṃ ahaṃ rudrebhirvasubhiścarāmyahamādityairuta viśvadevaiḥ |
ahaṃ mitrāvaruṇobhā bibharmyahamindrāgnī ahamaśvinobhā || 1||

అర్థం: నేను రుద్రులతో, వసువులతో, ఆదిత్యులతో, విశ్వదేవతలందరితో సంచరిస్తాను. మిత్ర వరుణులు ఇద్దరినీ, ఇంద్రాగ్నులను, అశ్వినీ దేవతలు ఇద్దరినీ నేనే ధరిస్తాను.

మంత్రం 2

अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं त्वष्टारमुत पूषणं भगम् ।
अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये ए ३ यजमानाय सुन्वते ॥ २॥

ahaṃ somamāhanasaṃ bibharmyahaṃ tvaṣṭāramuta pūṣaṇaṃ bhagam |
ahaṃ dadhāmi draviṇaṃ haviṣmate suprāvye e 3 yajamānāya sunvate || 2||

అర్థం: ఉప్పొంగే సోముడిని, త్వష్ట, పూష, భగ దేవతలను నేను ధరిస్తాను. హవిస్సు సమర్పించేవారికి, సోమరసం తీసే భక్తుడైన యజమానికి నేను సంపద ఇస్తాను.

మంత్రం 3

अहं राष्ट्री संगमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम् ।
तां मा देवा व्यदधुः पुरुत्रा भूरिस्थात्रां भूर्या वेशयन्तीम् ॥ ३॥

ahaṃ rāṣṭrī saṃgamanī vasūnāṃ cikituṣī prathamā yajñiyānām |
tāṃ mā devā vyadadhuḥ purutrā bhūristhātrāṃ bhūryā veśayantīm || 3||

అర్థం: నేను రాణిని, సంపదలను సమకూర్చేదాన్ని, జ్ఞానవతిని, పూజనీయులలో మొదటిదాన్ని. దేవతలు నన్ను అనేక చోట్ల నిలిపారు; నేను అనేక గృహాలలో నివసిస్తాను, అనేక జీవులలో ప్రవేశిస్తాను.

మంత్రాలు 4 నుండి 6: ప్రతి జీవిలోని శక్తి

మంత్రం 4

मया सोऽअन्नमत्ति यो विपश्यति यः प्राणिति य ईं शृणोत्युक्तम् ।
अमन्तवो मान्त उपक्षियन्ति श्रुधिश्रुत श्रद्धिवं ते वदामि ॥ ४॥

Advertisement

mayā so'annamatti yo vipaśyati yaḥ prāṇiti ya īṃ śṛṇotyuktam |
amantavo mānta upakṣiyanti śrudhiśruta śraddhivaṃ te vadāmi || 4||

అర్థం: నా ద్వారానే ఒకరు అన్నం తింటారు, చూస్తారు, శ్వాసిస్తారు, చెప్పినది వింటారు. వారికి తెలియకపోయినా వారు నాలోనే నివసిస్తారు. ప్రసిద్ధుడా, విను: నమ్మదగినదాన్ని నీకు చెబుతున్నాను.

మంత్రం 5

अहमेव स्वयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुत मानुषेभिः ।
यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम् ॥ ५॥

ahameva svayamidaṃ vadāmi juṣṭaṃ devebhiruta mānuṣebhiḥ |
yaṃ kāmaye taṃ tamugraṃ kṛṇomi taṃ brahmāṇaṃ tamṛṣiṃ taṃ sumedhām || 5||

అర్థం: దేవతలు, మానవులు స్వాగతించే ఈ మాటను నేనే స్వయంగా ప్రకటిస్తున్నాను: నేను ఎవరిని కోరుకుంటానో వారిని బలవంతుడిని చేస్తాను; అతడిని బ్రహ్మగా, ఋషిగా, గొప్ప మేధావిగా చేస్తాను.

మంత్రం 6

अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ ।
अहं जनाय समदं कृणोम्यहं द्यावापृथिवी आविवेश ॥ ६॥

ahaṃ rudrāya dhanurātanomi brahmadviṣe śarave hantavā u |
ahaṃ janāya samadaṃ kṛṇomyahaṃ dyāvāpṛthivī āviveśa || 6||

అర్థం: పవిత్ర వాక్కును ద్వేషించేవాడిని రుద్రుని బాణం కొట్టేలా, నేను రుద్రుని కోసం విల్లు ఎక్కుపెడతాను. ప్రజల కోసం నేను పోరాటాన్ని రేకెత్తిస్తాను; నేను భూమ్యాకాశాలలో ప్రవేశించాను.

మంత్రాలు 7 మరియు 8: భూమ్యాకాశాలకు అతీతంగా

మంత్రం 7

अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् मम योनिरप्स्व अन्तः समुद्रे ।
ततो वितिष्ठे भुवनानु विश्वो तामूं द्यां वर्ष्मणोपस्पृशामि ॥ ७॥

ahaṃ suve pitaramasya mūrdhan mama yonirapsva antaḥ samudre |
tato vitiṣṭhe bhuvanānu viśvo tāmūṃ dyāṃ varṣmaṇopaspṛśāmi || 7||

అర్థం: ఈ లోకపు శిఖరంపై నేను తండ్రిని జన్మింపజేస్తాను; నా జన్మస్థానం జలాలలో, సముద్రంలో ఉంది. అక్కడి నుండి నేను సమస్త లోకాలలో వ్యాపిస్తాను, నా ఎత్తుతో ఆ ఆకాశాన్ని తాకుతాను.

Advertisement

మంత్రం 8

अहमेव वातऽइव प्रवाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा ।
परो दिवा परएना पृथिव्यै तावती महिना सम्बभूव ॥ ८॥

ahameva vāta'iva pravāmyārabhamāṇā bhuvanāni viśvā |
paro divā paraenā pṛthivyai tāvatī mahinā sambabhūva || 8||

అర్థం: సమస్త లోకాలను కలిపి పట్టుకుంటూ నేను గాలిలా వీస్తాను. ఆకాశానికి అతీతంగా, ఈ భూమికి అతీతంగా: నా మహిమతో నేను అంత విశాలమయ్యాను.

శాంతి

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||

అర్థం: ఓం, శాంతి, శాంతి, శాంతి.

దేవీ సూక్తాన్ని సంప్రదాయంగా ఎప్పుడు పఠిస్తారు

చాలా సప్తశతి పుస్తకాలు వైదిక రాత్రి సూక్తాన్ని 700 శ్లోకాలకు ముందు, దేవీ సూక్తాన్ని వాటి తర్వాత ముద్రిస్తాయి, కాబట్టి ఈ రెండు ఋగ్వేద సూక్తాలు పారాయణానికి ఆరంభం, ముగింపుగా ఉంటాయి.

దేవీ సూక్తాన్ని ఎలా పఠించాలి

  1. అమ్మవారి చిత్రం ముందు దీపం వెలిగించి, ఒక పువ్వు, కొద్దిగా కుంకుమ సమర్పించండి.
  2. గణపతి ప్రార్థనతో మొదలుపెట్టండి.
  3. 8 మంత్రాలను నెమ్మదిగా పఠించి, తర్వాత 'ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః' అనండి.
  4. మీరు అప్పుడే దేవీ మాహాత్మ్యం పూర్తి చేసి ఉంటే, ఒక చిన్న ప్రార్థన, హారతితో మీ పారాయణాన్ని అమ్మవారికి సమర్పించండి.

ఈ సూక్తం పఠించడానికి సుమారు మూడు నిమిషాలు పడుతుంది. దాదాపు ప్రతి మంత్రం 'అహం', 'నేను' అనే మాటతో మొదలవుతుంది, కాబట్టి ఎక్కడ ఉన్నారో గుర్తుంచుకోవడం సులభం: 1, 2, 3, 6, 7 మంత్రాలు 'అహం'తో, 5, 8 మంత్రాలు 'అహమేవ', 'నేనే స్వయంగా'తో మొదలవుతాయి, 4వ మంత్రం మాత్రమే భిన్నంగా 'మయా', 'నా ద్వారా'తో మొదలవుతుంది.

Advertisement

ప్రాముఖ్యత

ఒకే దివ్య శక్తి సమస్త దేవతల వెనుక ఉండి ప్రతి జీవిలోనూ నివసిస్తుందనే భావనను భారతీయ శాస్త్రాలలో మొట్టమొదట చెప్పిన వాటిలో దేవీ సూక్తం ఒకటి. భక్తులకు ఇది అమ్మవారి స్వంత స్వరం, భక్తితో దీనిని పఠిస్తే ఆమె అనుగ్రహం లభిస్తుందని వారు సంప్రదాయంగా నమ్ముతారు. ఇవి ప్రార్థనలు, విశ్వాస వ్యక్తీకరణలు మాత్రమే, హామీలు కావు.

HinduToneలో అమ్మవారికి సంబంధించిన ఇతర వైదిక సూక్తాలు: దుర్గా సూక్తం, రాత్రి సూక్తం మరియు శ్రీ సూక్తం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

దీనిని దేవీ సూక్తం అని, వాక్ సూక్తం అని ఎందుకు పిలుస్తారు?

ఋగ్వేదంలో ఇది వాక్ (వాక్కు) సూక్తం. మా మూలం దీని ఋషిని, దేవతను వాగాంభృణి అని, అంటే అంభృణ మహర్షి కుమార్తె అని పేర్కొంటుంది. మాట్లాడే శక్తి తనను తాను సమస్త దేవతల వెనుక ఉన్న శక్తిగా వర్ణించుకుంటుంది కాబట్టి, తర్వాతి దేవీ సంప్రదాయం దీనిని అమ్మవారి స్వయం ప్రకటనగా భావిస్తుంది, అందుకే దీనికి దేవీ సూక్తం అనే పేరు వచ్చింది.

దేవీ సూక్తం ఎక్కడ ఉంది?

ఇది ఋగ్వేదంలోని పదవ మండలంలో 125వ సూక్తం, 8 మంత్రాల సూక్తం. ఇది దేవీ మాహాత్మ్యం ఐదవ అధ్యాయంలోని 'తంత్రోక్త' దేవీ సూక్తం ('నమో దేవ్యై మహాదేవ్యై', 'యా దేవీ సర్వభూతేషు') కంటే భిన్నమైనది.

దేవీ సూక్తాన్ని ఎప్పుడు పఠిస్తారు?

సంప్రదాయంగా దీనిని నవరాత్రుల్లో పఠిస్తారు. దుర్గా సప్తశతి (చండీ పాఠం) పుస్తకాలు చాలా వరకు 700 శ్లోకాల తర్వాత దీనిని ముద్రిస్తాయి. దుర్గాష్టమి, మహానవమి, శుక్రవారాల్లో, సంవత్సరం పొడవునా జరిగే దేవీ పూజల్లో కూడా దీనిని పఠిస్తారు.

దేవీ సూక్తంలో ఎవరు మాట్లాడుతున్నారు?

మొదటి నుండి చివరి వరకు అమ్మవారే ఉత్తమ పురుషలో మాట్లాడుతుంది: 'అహం', 'నేను'. ఋగ్వేదంలో చాలా సూక్తాలు ఒక దేవతను ఉద్దేశించి చెప్పినవే కానీ దేవత స్వయంగా చెప్పినవి కావు, కాబట్టి ఇది ప్రత్యేకమైనది.

Advertisement

దీనిని పఠించడానికి వైదిక స్వరాలు తప్పనిసరా?

వైదిక పఠనంలో దీనిని గురువు దగ్గర నేర్చుకున్న స్వరాలతో పఠిస్తారు. మా పేజీలో స్వరాలు లేని సాధారణ పాఠం ఉంది; మూల ఫైల్‌లో స్వర సహిత పాఠం కూడా ఉంది.

5వ మంత్రంలో 'నేను ఎవరిని కోరుకుంటానో వారిని బలవంతుడిని చేస్తాను' అంటే అర్థం ఏమిటి?

ఎవరిని బలవంతుడిగా, జ్ఞానిగా లేదా ఋషిగా చేయాలో తానే ఎంచుకుంటానని అమ్మవారు చెబుతుంది. భక్తులు సంప్రదాయంగా దీనిని అమ్మవారి అనుగ్రహానికి సంబంధించిన మాటగా భావిస్తారు. ఇది విశ్వాసానికి సంబంధించిన మాట, పఠించేవారికి ఏదో ఒక నిర్దిష్ట ఫలితం లభిస్తుందనే హామీ కాదు.

సంపాదకుని గమనిక (19 అక్టోబర్ 2026)

ఈ పేజీలోని పాఠం sanskritdocuments.orgలోని దేవీ సూక్తం (ఋగ్వేదం) నుండి తీసుకున్నది (ఫైల్ deviisuukta.itx, రేఖా వెంకటేష్, పాలో శాంటోస్, ధ్రుబ చక్రబొర్తి ఎన్‌కోడ్ చేసి సరిచూశారు). ఫైల్‌లోని సాధారణ పాఠం (స్వర రహిత) భాగాన్ని ఉపయోగించి, indic_transliteration సాఫ్ట్‌వేర్‌తో ITRANS నుండి దేవనాగరి, IAST లిపులలోకి మార్చి, సైట్‌లోని దేవనాగరి పేజీతో పంక్తి పంక్తిగా సరిచూశాము. సూచిక (ఋగ్వేదం 10.125), ఋషి, దేవత మూలంలో పేర్కొన్నట్లే ఉన్నాయి. పద విభజనలో రెండు సవరణలు: 4వ మంత్రంలో మూలం 'amantavomānta' అని కలిపి ఇచ్చింది, ఇక్కడ దానిని अमन्तवो मान्त (amantavo mānta) అని విభజించాము; 6వ మంత్రంలో మూలం 'śaravehanta vā u' అని విభజించింది, ఇక్కడ దానిని शरवे हन्तवा उ (śarave hantavā u) అని విభజించాము. 2వ మంత్రంలో 'suprāvye e 3' (3 అనేది ప్లుత స్వరాన్ని సూచిస్తుంది), 7వ మంత్రంలో 'apsva antaḥ' (చాలా ప్రతులలో अप्स्वन्तः అని ఉంటుంది), 4, 8 మంత్రాలలో అవగ్రహంతో 'so'annam', 'vāta'iva' అనే మూలంలోని ముద్రణను అలాగే ఉంచాము. అర్థాలు మా స్వంత సరళ అనువాదాలు.

సంబంధిత గైడ్‌లు