రాత్రి సూక్తం (ఋగ్వేదం 10.127): సంస్కృతం, IAST మరియు అర్థంతో మొత్తం 8 మంత్రాలు

సంక్షిప్త సమాధానం: రాత్రి సూక్తం అనేది రాత్రి దేవిని స్తుతించే వేద సూక్తం, ఋగ్వేదంలోని 10.127వ సూక్తం. 8 చిన్న మంత్రాలలో, నక్షత్రాలనే కన్నులుగా చేసుకొని రాత్రి దేవి రావడం, గ్రామాలు, పక్షులు విశ్రాంతికి చేరడం, ఉషోదయం వచ్చే వరకు తోడేళ్లను, దొంగలను దూరంగా ఉంచమనే ప్రార్థనను ఇది వర్ణిస్తుంది. సంప్రదాయంగా దీన్ని నవరాత్రుల్లో, ముఖ్యంగా దేవీ మాహాత్మ్య పారాయణానికి ముందు పఠిస్తారు.

చివరిగా నవీకరించినది: 19 అక్టోబర్ 2026. ఈ పేజీలోని సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.org ప్రచురించిన పాఠం నుండి తీసుకున్నది; దాన్ని చేతితో మళ్లీ టైప్ చేయకుండా సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా దేవనాగరి, IAST లిపులలోకి మార్చాం. ఇది వేద స్వర చిహ్నాలు లేని సాధారణ పాఠం; మూలంలో స్వరసహిత పాఠం కూడా ఉంది. అర్థాలు మా సొంతవి.

ఈరోజు, సోమవారం 19 అక్టోబర్ 2026, భారతదేశంలో దుర్గాష్టమి మరియు మహా నవమి. మంగళవారం 20 అక్టోబర్ విజయదశమి (దసరా)కి ముందు ఇది నవరాత్రుల చివరి రోజు. ఈ రాత్రి మీరు ఇంట్లో దేవీ మాహాత్మ్యం పారాయణ చేస్తుంటే, చాలా పుస్తకాలు దానికి ముందు ముద్రించే వేద సూక్తం ఇదే.

రాత్రి సూక్తం అంటే ఏమిటి

రాత్రి ఋగ్వేదంలోని దేవతలలో ఒకరు, ఉషస్సు (ఉషోదేవి) సోదరి. ఆమెను చీకటి రూపంగా చిత్రించలేదు: ఈ సూక్తంలో ఆమె నక్షత్రాలతో వచ్చి, ఆకాశాన్ని నింపి, చీకటిని వెనక్కి నెట్టే తేజోమయమైన దేవి. మనుషులు, పశువులు, పక్షులు ఆమె రక్షణలో విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి. తోడేలును, దొంగను దూరంగా ఉంచమని, ఆ తర్వాత ఉషోదేవికి బాధ్యత అప్పగించమని కవి ఆమెను ప్రార్థిస్తాడు.

తరువాతి దేవీ సంప్రదాయంలో రాత్రిని మహాదేవి స్వరూపంగా భావించారు, దాంతో ఈ సూక్తం నవరాత్రి, దుర్గా సప్తశతి పారాయణాల్లో భాగమైంది. సప్తశతి పుస్తకాల్లో దీనితో పాటు తరచుగా 'తంత్రోక్త' రాత్రి సూక్తం కూడా ముద్రిస్తారు; అది బ్రహ్మ దేవుడు యోగనిద్రా దేవిని చేసిన స్తుతి, దేవీ మాహాత్మ్యం మొదటి అధ్యాయంలోనిది.

రాత్రి సూక్తం అర్థంతో సహా

ప్రతి మంత్రం మొదట దేవనాగరిలో, తర్వాత IAST లిప్యంతరీకరణలో, ఆ తర్వాత సరళమైన అర్థంతో ఇచ్చాం. IASTలో ā, ī, ū దీర్ఘ అచ్చులు; ṛ 'ఋ'కి దగ్గరగా ఉండే అచ్చు; ṇ, ṣ మూర్ధన్య ధ్వనులు (ణ, ష); ś 'శ'కి దగ్గరగా ఉంటుంది.

మంత్రాలు 1 నుండి 3: నక్షత్రాలతో రాత్రి రాక

మంత్రం 1

रात्री व्यख्यदायती पुरुत्रा देव्यक्षभिः ।
विश्वा अधि श्रियोऽधित ॥ १॥

rātrī vyakhyadāyatī purutrā devyakṣabhiḥ |
viśvā adhi śriyo'dhita || 1||

అర్థం: రాత్రి దేవి వస్తూనే తన కన్నులైన నక్షత్రాలతో అనేక చోట్ల చూసింది. ఆమె తన వైభవాన్నంతా ధరించింది.

మంత్రం 2

ओर्वप्रा अमर्त्या निवतो देव्युद्वतः ।
ज्योतिषा बाधते तमः ॥ २॥

orvaprā amartyā nivato devyudvataḥ |
jyotiṣā bādhate tamaḥ || 2||

అర్థం: అమరురాలైన ఆ దేవి విశాలమైన అంతరిక్షాన్ని, లోయలను, శిఖరాలను నింపింది. తన కాంతితో చీకటిని వెనక్కి నెడుతుంది.

మంత్రం 3

निरु स्वसारमस्कृतोषसं देव्यायती ।
अपेदु हासते तमः ॥ ३॥

niru svasāramaskṛtoṣasaṃ devyāyatī |
apedu hāsate tamaḥ || 3||

అర్థం: వస్తూనే ఆ దేవి తన సోదరి అయిన ఉషోదేవికి దారి ఇస్తుంది. అప్పుడు చీకటి కూడా తొలగిపోతుంది.

మంత్రాలు 4 నుండి 6: విశ్రాంతి మరియు రక్షణ

మంత్రం 4

सा नो अद्य यस्या वयं नि ते यामन्नविक्ष्महि ।
वृक्षे न वसतिं वयः ॥ ४॥

sā no adya yasyā vayaṃ ni te yāmannavikṣmahi |
vṛkṣe na vasatiṃ vayaḥ || 4||

అర్థం: పక్షులు చెట్టుపై గూటికి చేరినట్లు, ఎవరి రాకతో మేము ఇళ్లకు చేరి విశ్రమించామో ఆ దేవి ఈరోజు మాపై దయ చూపుగాక.

మంత్రం 5

नि ग्रामासो अविक्षत नि पद्वन्तो नि पक्षिणः ।
नि श्येनासश्चिदर्थिनः ॥ ५॥

ni grāmāso avikṣata ni padvanto ni pakṣiṇaḥ |
ni śyenāsaścidarthinaḥ || 5||

అర్థం: గ్రామాలు విశ్రాంతి తీసుకున్నాయి, నడిచేవన్నీ, ఎగిరేవన్నీ విశ్రమించాయి; వేటాడే డేగలు కూడా స్థిరపడ్డాయి.

మంత్రం 6

यावया वृक्यं वृकं यवय स्तेनमूर्म्ये ।
अथा नः सुतरा भव ॥ ६॥

yāvayā vṛkyaṃ vṛkaṃ yavaya stenamūrmye |
athā naḥ sutarā bhava || 6||

అర్థం: ఓ రాత్రీ, ఆడ తోడేలును, తోడేలును దూరంగా ఉంచు, దొంగను దూరంగా ఉంచు. అప్పుడు మాకు సులభంగా దాటగలిగేదానివి అవ్వు.

మంత్రాలు 7 మరియు 8: ఉషోదయ ప్రార్థన

మంత్రం 7

उप मा पेपिशत्तमः कृष्णं व्यक्तमस्थित ।
उष ऋणेव यातय ॥ ७॥

upa mā pepiśattamaḥ kṛṣṇaṃ vyaktamasthita |
uṣa ṛṇeva yātaya || 7||

అర్థం: దట్టంగా అలంకరించినట్లున్న నల్లని, స్పష్టంగా కనిపించే చీకటి నా దగ్గరకు వచ్చింది. ఓ ఉషోదేవీ, అప్పు తీర్చినట్లు దాన్ని తొలగించు.

మంత్రం 8

उप ते गा इवाकरं वृणीष्व दुहितर्दिवः ।
रात्रि स्तोमं न जिग्युषे ॥ ८॥

upa te gā ivākaraṃ vṛṇīṣva duhitardivaḥ |
rātri stomaṃ na jigyuṣe || 8||

అర్థం: గోవులను తెచ్చినట్లు ఈ స్తోత్రాన్ని నీ దగ్గరకు తెచ్చాను. ఓ ద్యులోక పుత్రీ, ఓ రాత్రీ, విజేతకు చేసే స్తుతిగీతంలా దీన్ని స్వీకరించు.

రాత్రి సూక్తాన్ని సంప్రదాయంగా ఎప్పుడు పఠిస్తారు

• నవరాత్రులు: తొమ్మిది రాత్రులలో ప్రతి రోజూ దేవీ మాహాత్మ్యం (దుర్గా సప్తశతి) పారాయణానికి ముందు. మా నవరాత్రి 2026 గైడ్ చూడండి.
• దుర్గాష్టమి మరియు మహా నవమి: 19 అక్టోబర్ 2026 నాటి దేవీ పూజలో భాగంగా. మహా అష్టమి 2026 మరియు మహా నవమి 2026 చూడండి.
• సంధ్యా సమయంలో లేదా నిద్రకు ముందు: ఇంట్లో ఉన్నా, ప్రయాణంలో ఉన్నా, కుటుంబానికి రాత్రి క్షేమంగా గడవాలనే చిన్న ప్రార్థనగా.
• మంగళవారాలు, శుక్రవారాలు: చాలా కుటుంబాలు దేవీ ఆరాధనకు కేటాయించే రోజులు. మంగళవారం మరియు శుక్రవారం గైడ్‌లు చూడండి.

చాలా సప్తశతి పుస్తకాల్లో దేవీ సూక్తం (ఋగ్వేదం 10.125) ను 700 శ్లోకాల తర్వాత పఠిస్తారు, కాబట్టి వేద రాత్రి సూక్తం, దేవీ సూక్తం ఈ పారాయణానికి ముందు వెనుకల ఉంటాయి.

రాత్రి సూక్తాన్ని ఎలా పఠించాలి

1. దేవి చిత్రపటం ముందు దీపం వెలిగించండి, లేదా సూర్యాస్తమయం తర్వాత దీపానికి ఎదురుగా కూర్చోండి.
2. గణపతికి, మీ కులదైవానికి చిన్న ప్రార్థనతో ప్రారంభించండి.
3. 8 మంత్రాలను నెమ్మదిగా పఠించండి. ప్రతి మంత్రం ఎనిమిది అక్షరాల మూడు పాదాలతో కూడిన చిన్న మంత్రం (గాయత్రీ ఛందస్సు), కాబట్టి మొత్తం సూక్తానికి సుమారు రెండు నిమిషాలు పడుతుంది.
4. దేవీ మాహాత్మ్యం పారాయణ చేస్తుంటే దాన్ని కొనసాగించండి; లేకపోతే మీ కుటుంబ క్షేమం కోసం ప్రార్థించి, ఒక పువ్వు సమర్పించి ముగించండి.

వేద పఠనం మీకు కొత్త అయితే, మంత్రాలు 1, 2తో మొదలుపెట్టి రోజుకొక మంత్రం జోడించండి. విదేశాల్లో ఉండే కుటుంబాలు నవరాత్రుల్లో రాత్రి భోజన సమయంలో అందరూ కలిసి దీన్ని పఠిస్తుంటారు; మీరు ఉన్న ప్రదేశంలోని సమయమే ముఖ్యం, భారతదేశ సమయానికి సరిపెట్టుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.

ప్రాముఖ్యత

ఋగ్వేదంలోని అత్యంత సౌమ్యమైన సూక్తాలలో ఇది ఒకటి. ఇది రాత్రిని భయపడాల్సినదిగా కాకుండా ఒక రక్షకురాలిగా చూస్తుంది: ఆ దేవి చీకటిని కాంతితో నింపుతుంది, ప్రతి జీవికీ విశ్రాంతినిస్తుంది, ఉదయం వరకు ఇంటిని క్షేమంగా ఉంచమని ఆమెను ప్రార్థిస్తారు. దీన్ని పఠిస్తే రాత్రంతా దేవి రక్షణ లభిస్తుందని భక్తులు సంప్రదాయంగా నమ్ముతారు. ఇవి ప్రార్థనలు, విశ్వాస వ్యక్తీకరణలు; హామీలు కావు.

నవరాత్రుల్లో కొలిచే దేవి యొక్క వీర రూపం కోసం దుర్గా సూక్తం మరియు మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్రం చదవండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

రాత్రి సూక్తం ఎక్కడి నుండి వచ్చింది?

వేద రాత్రి సూక్తం ఋగ్వేదంలోని పదవ మండలంలో 127వ సూక్తం. మేము ఉపయోగించిన మూలగ్రంథం దీని ఋషిని కుశిక సౌభర లేదా రాత్రి భారద్వాజీగా, దేవతను రాత్రి దేవిగా పేర్కొంటుంది.

రాత్రి సూక్తంలో ఎన్ని మంత్రాలు ఉన్నాయి?

ఋగ్వేద సూక్తంలో 8 మంత్రాలు ఉన్నాయి. మా మూలంతో సహా కొన్ని ప్రతులు దీని తర్వాత ఒక పెద్ద పరిశిష్టాన్ని జోడిస్తాయి, అందులో దుర్గా సూక్తం, ఇతర ప్రార్థనల నుండి పంక్తులు కలిసి ఉంటాయి. మేము ఋగ్వేదంలోని 8 మంత్రాలను మాత్రమే ఇస్తున్నాం.

రాత్రి సూక్తం, దుర్గా సప్తశతిలోని రాత్రి సూక్తం ఒకటేనా?

పూర్తిగా కాదు. దుర్గా సప్తశతి (చండీ పాఠం) పుస్తకాల్లో తరచుగా రెండు రాత్రి సూక్తాలు ముద్రిస్తారు: ఈ వేద సూక్తం, మరియు 'తంత్రోక్త' రాత్రి సూక్తం. రెండోది దేవీ మాహాత్మ్యం మొదటి అధ్యాయంలో బ్రహ్మ దేవుడు యోగనిద్రా దేవిని చేసిన స్తుతి. ఈ పేజీ వేద సూక్తాన్ని గురించినది.

రాత్రి సూక్తాన్ని ఎప్పుడు పఠిస్తారు?

సంప్రదాయంగా దీన్ని నవరాత్రుల్లో, ముఖ్యంగా దేవీ మాహాత్మ్య పారాయణానికి ముందు పఠిస్తారు. చాలా కుటుంబాలు సంధ్యా సమయంలో లేదా నిద్రకు ముందు రాత్రి క్షేమంగా గడవాలనే ప్రార్థనగా దీన్ని జపిస్తాయి. అష్టమి, నవమి రోజుల దేవీ పూజల్లో కూడా ఇది భాగం.

దీన్ని జపించడానికి వేద స్వరాలు అవసరమా?

వేద పఠనంలో గురువు దగ్గర నేర్చుకున్న స్వరాలతో దీన్ని జపిస్తారు. మా పేజీలో స్వర చిహ్నాలు లేని సాధారణ పాఠం ఇచ్చాం; స్వరాలు నేర్చుకోవాలనుకుంటే అదే మూల ఫైల్‌లో స్వరసహిత పాఠం కూడా ఉంది.

రాత్రి సూక్తం జపిస్తే ఆపదల నుండి రక్షణ లభిస్తుందా?

తోడేళ్లను, దొంగలను దూరంగా ఉంచమని, సులభంగా దాటగలిగేలా ఉండమని ఈ సూక్తం రాత్రి దేవిని ప్రార్థిస్తుంది. ఇది దేవి రక్షణను అందిస్తుందని భక్తులు సంప్రదాయంగా నమ్ముతారు. ఇది ఒక ప్రార్థన, హామీ కాదు; తగిన జాగ్రత్తలు కూడా తీసుకోండి.

సంపాదకుని గమనిక (19 అక్టోబర్ 2026)

ఈ పేజీలోని పాఠం sanskritdocuments.org లోని రాత్రి సూక్తం (ఫైల్ rAtrisUktam.itx, Palak, NA మరియు Muralikesavan T సరిచూసినది) నుండి తీసుకున్నది. ఫైల్‌లోని స్వరరహిత సాధారణ పాఠ భాగాన్ని ఉపయోగించి, indic_transliteration సాఫ్ట్‌వేర్‌తో ITRANS నుండి దేవనాగరి, IAST లిపులలోకి మార్చి, సైట్‌లోని దేవనాగరి పేజీతో పంక్తి పంక్తిగా సరిచూశాం. సూచిక (ఋగ్వేదం 10.127), ఋషి, దేవత మూలంలో పేర్కొన్నట్లే ఉన్నాయి. రెండు సవరణలు: మంత్రాలు 1, 2, 6లో సాధారణ పాఠ భాగంలో మూడు పదాల లోపల పొరపాటుగా మిగిలిన '1' అనే అంకె (మిగిలిపోయిన స్వర చిహ్నం) ఉంది, దాన్ని తొలగించాం; మంత్రం 3లో సాధారణ భాగంలోని 'nirusvasāram'కి బదులుగా అదే ఫైల్‌లోని స్వరసహిత భాగాన్ని అనుసరించి 'niru svasāram' అని విడదీశాం. మూలంలో దీని తర్వాత 29 శ్లోకాల పరిశిష్టం ఉంది, అందులో అనేక స్పష్టమైన పాఠ దోషాలు ఉన్నాయి; దాన్ని ఇక్కడ ఇవ్వలేదు. అర్థాలు మా సొంత సరళమైన అనువాదాలు.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• నవరాత్రి 2026: తేదీలు, 9 దేవీ నామాలు మరియు పూజా విధానాలు
• దేవీ సూక్తం (ఋగ్వేదం 10.125) అర్థంతో సహా
• దుర్గా సూక్తం అర్థంతో సహా
• దేవీ మాహాత్మ్యం: సంపూర్ణ గైడ్
• నవరాత్రి 7వ రోజు: మా కాళరాత్రి పూజ
• మహా నవమి 2026