పురాణ కథలు
Purana Kathalu Stories, Summary & Meaning in Telugu
143 వ్యాసాలు
వేల సంవత్సరాలుగా హిందూ సంప్రదాయం తన జ్ఞానాన్ని కథల ద్వారానే తరువాతి తరాలకు అందిస్తోంది. దేవతలు, ఋషులు, రాజులు, భక్తులు, రాక్షసుల కథలను అమ్మమ్మలు, నానమ్మలు రాత్రి నిద్రపుచ్చుతూ చెప్పారు. హరికథలు, బుర్రకథలు, యక్షగానాలు, తోలుబొమ్మలాటల రూపంలో ఊరూరా ఈ కథలు వినిపించాయి. సత్యం, ధైర్యం, వినయం, భక్తి వంటి విలువలు ఈ కథలతోనే తరం నుంచి తరానికి చేరాయి.
ఈ కథలకు ఎన్నో మూలాలు ఉన్నాయి. రామాయణ, మహాభారత ఇతిహాసాలు, సృష్టి, అవతారాలు, దైవ లీలలను వర్ణించే పురాణాలు, పోతన భాగవతం, ప్రాంతీయ ఆలయాల స్థలపురాణాలు, భక్తుల జీవిత గాథలు వీటిలో ఉన్నాయి. భక్తులు వీటిని కేవలం వినోదంగా కాకుండా, ప్రతి ఘట్టంలో ధర్మం గురించో, భగవంతుని స్వభావం గురించో ఒక పాఠాన్ని చూస్తారు. ప్రతి పండుగ వెనుక కూడా ఆ రోజు గుర్తుచేసుకునే ఒక కథ ఉంటుంది.
ఈ పేజీలో ప్రసిద్ధమైన, అంతగా తెలియని కథల పునఃకథనం, వాటిలోని ప్రతీకల వివరణ, పండుగలు, ఆలయాల వెనుక ఉన్న కథలు, పిల్లలకు అనువైన సరళమైన నీతి కథలు ఉన్నాయి. భారతదేశంలోనూ విదేశాల్లోనూ ఉన్న కుటుంబాలు ఇంట్లో పిల్లలతో కలిసి చదువుకునేలా వీటిని రాశాం.
ఇక్కడ నుండి ప్రారంభించండి
తాజా వ్యాసాలు

బసవ పురాణం: బసవన్న వారసత్వం మరియు లింగాయత ఉద్యమం
బసవ పురాణం కేవలం ఒక జీవిత చరిత్ర మాత్రమే కాదు; 12వ శతాబ్దపు తత్త్వవేత్త, సాధువు, సంఘ సంస్కర్త అయిన జగజ్జ్యోతి బసవన్న దివ్య జీవితాన్ని, బోధనలను, వారసత్వాన్ని వివరించే పవిత్ర గ్రంథం. భక్తి సంప్రదాయంలో…

ధృతరాష్ట్రుని కథ మరియు అతని కర్మ: జవాబుదారీతనంపై ఒక పాఠం
మహోన్నత భారతీయ ఇతిహాసమైన మహాభారతంలో, హస్తినాపుర అంధ రాజు ధృతరాష్ట్రుడు కర్మ అనే అంశంతో లోతుగా పెనవేసుకున్న పాత్ర. అతని జీవితం, ముఖ్యంగా అతని అంధత్వం, నైతిక సంఘర్షణలు, తరచుగా గత జన్మల కర్మల…
యక్ష ప్రశ్నలు: ప్రశ్నలు, యుధిష్ఠిరుని సమాధానాలు
సంక్షిప్త సమాధానం: యక్ష ప్రశ్నలు ("యక్షుని ప్రశ్నలు") మహాభారతంలోని అరణ్యపర్వం (వనపర్వం) చివరి భాగంలో వచ్చే ఒక ఘట్టం. ఒక సరస్సుకు కాపలాగా ఉన్న యక్షుడు, తనకు సమాధానం చెప్పకుండా నీళ్ళు తాగినందుకు నలుగురు…
మహాభారతంలో విదురుడు: జ్ఞానియైన సలహాదారు
సంక్షిప్త సమాధానం: విదురుడు ధృతరాష్ట్రుడు, పాండురాజులకు సవతి సోదరుడు; వ్యాసునికి, కురు రాణుల దాసికి జన్మించాడు. జ్ఞాని, సత్యవంతుడు, ధర్మానికి అంకితమైనవాడు అయిన ఆయన ధృతరాష్ట్రునికి మంత్రిగా పనిచేస్తూ, దుర్యోధనుని…

ఉత్తరకాండ సారాంశం: రామాయణంలో చివరి కాండ, దాని కర్తృత్వంపై చర్చ
సంక్షిప్త సమాధానం: ఉత్తరకాండ ("తరువాతి కాండ") వాల్మీకి రామాయణంలో ఏడవది, చివరిది అయిన కాండ. ఇది రాముని పట్టాభిషేకం తర్వాత ప్రారంభమవుతుంది. అగస్త్య మహర్షి రావణుని వంశ కథను, హనుమంతుని బాల్యాన్ని…

సీత అగ్ని పరీక్ష: వాల్మీకి, అధ్యాత్మ రామాయణం, తులసీదాస్ ఏమి చెబుతారు
సంక్షిప్త సమాధానం: అగ్ని పరీక్ష అనేది లంకలో యుద్ధం తర్వాతి ఘట్టం; అందులో సీత అగ్నిలో ప్రవేశిస్తుంది, అగ్నిదేవుడు ఆమెను క్షేమంగా తిరిగి అప్పగిస్తాడు. వాల్మీకి రామాయణంలో (యుద్ధకాండ, సర్గలు 118 నుండి 121) రాముడు సభ…
శకుంతల, దుష్యంతుడు: మహాభారతం vs కాళిదాసు
సంక్షిప్త సమాధానం: శకుంతల, దుష్యంతుడు భరతుని తల్లిదండ్రులు; భరత వంశం, భరత అనే పేరు ఆ రాజు నుండే పుట్టాయి. మహాభారతంలో (ఆదిపర్వం) దుష్యంతుడు కణ్వుని ఆశ్రమంలో శకుంతలను వివాహం చేసుకుంటాడు, తర్వాత ఆమె వారి…
రామాయణంలో శబరి: ఆమె కథ, రేగు పండ్లు
సంక్షిప్త సమాధానం: శబరి పంపా సరోవరం పశ్చిమ తీరంలోని మతంగ ఆశ్రమ మహర్షులకు సేవ చేసిన వృద్ధ తపస్విని. ఒకనాడు రాముడు అక్కడికి వస్తాడని ఆమె గురువులు ఆమెకు చెప్పారు; ఆమె ఆయన కోసం ఎదురుచూసింది. వాల్మీకి…
రామచరితమానస్: ఏడు కాండలు, దానిని ఎలా చదవాలి
సంక్షిప్త సమాధానం: రామచరితమానస్ ("రాముని చరితల సరోవరం") కవి-సాధువు తులసీదాస్ 16వ శతాబ్దంలో హిందీ భాషా రూపమైన అవధీలో రచించిన రామాయణం. సంవత్ 1631 (1574 CE) రామనవమి నాడు అయోధ్యలో…
రామాయణ సూక్తులు: మూలం, అర్థంతో
సంక్షిప్త సమాధానం: వాల్మీకి రామాయణంలో బాగా ప్రసిద్ధమైన వాక్యాల్లో మొదటి శ్లోకం ma nishada (1.2.15); తాను "రెండుసార్లు మాట్లాడను" అని శ్రీరాముడు ఇచ్చిన మాట (2.18.30); "శ్రీరాముని దశరథునిగా…
నల దమయంతి: మహాభారతంలోని కథ
సంక్షిప్త సమాధానం: నిషధ రాజు నలుడు, విదర్భ రాకుమారి దమయంతి ఒక బంగారు హంస మోసుకెళ్ళిన సందేశాల ద్వారా ప్రేమలో పడ్డారు. ఆమె స్వయంవరంలో నలుగురు దేవతలు నలుని రూపం ధరించారు, కానీ దమయంతి అసలు నలుని…
రామాయణంలో కుంభకర్ణుడు: నిద్ర, విధేయత, మరణం
సంక్షిప్త సమాధానం: కుంభకర్ణుడు రావణుడి భారీకాయుడైన తమ్ముడు; అతను నెలల తరబడి నిద్రపోతాడు. వాల్మీకి రామాయణంలో, అతను ప్రాణులను మింగేస్తున్నందుకు బ్రహ్మ అతనిని నిద్రపొమ్మని శపించాడని, రావణుడి వేడుకోలుపై ఆరు…
జటాయువు, సంపాతి: రామాయణంలోని గృధ్ర సోదరులు
సంక్షిప్త సమాధానం: జటాయువు, సంపాతి రామాయణంలోని ఇద్దరు గృధ్ర (రాబందు) సోదరులు. దశరథ మహారాజుకు పాత మిత్రుడైన జటాయువు, సీతను ఎత్తుకుపోతున్న రావణుడిని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించి, అతనితో పోరాడి, ప్రాణాంతకంగా…
మహాభారతంలో దుర్యోధనుడు: అహంకారం, వైరం, పతనం
సంక్షిప్త సమాధానం: దుర్యోధనుడు (సుయోధనుడు అని కూడా పిలుస్తారు) ధృతరాష్ట్రుడు, గాంధారిల వంద మంది కుమారులలో పెద్దవాడు, మహాభారతంలో ప్రధాన ప్రతినాయకుడు. బాల్యం నుంచే తన పాండవ దాయాదులపై అసూయతో, అతడు భీముడిని…
దశరథుడు, అతని రాణులు: కౌసల్య, కైకేయి, సుమిత్ర
సంక్షిప్త సమాధానం: దశరథుడు అయోధ్య రాజు, రాముడు, భరతుడు, లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుల తండ్రి. అతని ముగ్గురు ప్రధాన రాణులు: రాముడి తల్లి కౌసల్య; భరతుడి తల్లి కైకేయి; కవలలైన లక్ష్మణ, శత్రుఘ్నుల తల్లి సుమిత్ర.…
రామాయణంలో భరతుడు: కిరీటాన్ని తిరస్కరించిన సోదరుడు
సంక్షిప్త సమాధానం: భరతుడు దశరథ మహారాజు, కైకేయి మహారాణిల కుమారుడు, రాముడి తమ్ముడు. కైకేయి వరాలు అతడిని రాజుగా చేసి, రాముడిని వనవాసానికి పంపాయి. కానీ భరతుడు సింహాసనాన్ని తిరస్కరించి, తన తల్లిని…
ఆంధ్ర మహాభారతం: నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రన
సంక్షిప్త సమాధానం: ఆంధ్ర మహాభారతం మహాభారతానికి తెలుగు పునఃకథనం; కవిత్రయం, అంటే "కవి త్రయం" అని కలిపి పిలిచే ముగ్గురు కవులు సుమారు మూడు శతాబ్దాల పాటు దీనిని రచించారు. నన్నయ 11వ శతాబ్దంలో దీనిని…
అక్షౌహిణి: మహాభారత సైన్యాలు ఎంత పెద్దవి?
సంక్షిప్త సమాధానం: అక్షౌహిణి మహాభారతంలో అతి పెద్ద సైనిక విభాగం. ఇతిహాసం సొంత లెక్క ప్రకారం దానిలో 21,870 రథాలు, 21,870 ఏనుగులు, 65,610 గుర్రాలు, 109,350 కాల్బలం ఉంటాయి (ఆదిపర్వం…
వాల్మీకి రామాయణంలో అహల్య: ఆమె రాయిగా మారిందా?
సంక్షిప్త సమాధానం: అహల్య గౌతమ మహర్షి భార్య. వాల్మీకి రామాయణంలో ఆమె రాయిగా మారదు. గౌతముని శాపం వల్ల ఆమె వేల సంవత్సరాలు ఆశ్రమంలో ఎవరికీ కనిపించకుండా, ఆహారం లేకుండా, గాలిని మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకుంటూ…
అధ్యాత్మ రామాయణం, కేరళ రామాయణ మాసం
సంక్షిప్త సమాధానం: అధ్యాత్మ రామాయణం ("ఆధ్యాత్మిక రామాయణం") ఒక సంస్కృత పునఃకథనం. ఇందులో రాముడు పరమాత్మ, కథ మొత్తం భక్తి, వేదాంతాల బోధ. సంప్రదాయంగా దీనిని బ్రహ్మాండ పురాణంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు; పండితులు…
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ప్రసిద్ధ పురాణ కథలు ఏవి?
రామాయణం, మహాభారతం కథలతో పాటు ప్రహ్లాదుడు, నరసింహావతారం, ధ్రువుడు, గజేంద్ర మోక్షం, మార్కండేయుడు, సావిత్రి సత్యవంతుడు, క్షీరసాగర మథనం, కృష్ణుడి బాల లీలలు తెలుగు ఇళ్లలో తరతరాలుగా చెప్పుకునే కథలు. ప్రతి కథలో భక్తి, ధైర్యం, ధర్మం, వినయం గురించి ఏదో ఒక పాఠం ఉంటుంది.
పిల్లలకు చెప్పదగిన పురాణ కథలు ఏవి?
వినాయకుడు తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసిన కథ, హనుమంతుడి లంకా ప్రయాణం, కృష్ణుడు గోవర్ధన గిరి ఎత్తిన కథ, ప్రహ్లాదుడి భక్తి, ధ్రువుడి పట్టుదల పిల్లలకు బాగా నచ్చుతాయి. పంచతంత్ర కథలు కూడా లోకజ్ఞానం నేర్పుతాయి. మా కథలు సులభమైన తెలుగులో ఉన్నాయి.
పోతన భాగవతం కథలు ఎందుకు అంత ప్రసిద్ధి?
బమ్మెర పోతన తెలుగులో రాసిన మహాభాగవతం భక్తి రసానికి, మధురమైన పద్యాలకు ప్రసిద్ధి. గజేంద్ర మోక్షం, ప్రహ్లాద చరిత్ర, రుక్మిణీ కల్యాణం, వామనావతారం వంటి ఘట్టాలను చాలామంది చిన్నప్పుడే నేర్చుకుంటారు. రుక్మిణీ కల్యాణం పారాయణ చేస్తే పెళ్లి కుదురుతుందని కొందరి నమ్మకం.





