సంక్షిప్త సమాధానం: ప్రధాన గణేష్ విసర్జన మంత్రం 'యాంతు దేవగణాః సర్వే పూజామాదాయ మామకీమ్, ఇష్టకామప్రసిద్ధ్యర్థం పునరాగమనాయ చ', అంటే 'దేవతలందరూ నా పూజను స్వీకరించి, నా కోరికలు నెరవేరడానికి వెళ్లాలి, మళ్లీ రావడానికి కూడా.' ఇది చిన్న ఉత్తర పూజ (చివరి పూజ) తర్వాత జపిస్తారు, ఆ తర్వాత తప్పులకు క్షమ కోరే ప్రార్థనలు చేస్తారు. తర్వాత విగ్రహాన్ని తన స్థానం నుండి కొద్దిగా కదిలించి నిమజ్జనం చేస్తారు; ఇంట్లో శుభ్రమైన నీటిలో లేదా అనుమతించిన చోట మట్టి విగ్రహాన్ని నిమజ్జనం చేయడం ఉత్తమం.

ఈ మార్గదర్శిని దాని అసలు hindutone.com చిరునామాలో తిరిగి ప్రచురించాము. ఇందులో మంత్రాలు దేవనాగరి లిపిలో, లిప్యంతరీకరణతో, ఆంగ్లంలో ఉన్నాయి, అలాగే హైదరాబాద్‌లోని ఇంటికైనా, న్యూజెర్సీ (New Jersey)లోని ఫ్లాట్‌కైనా సరిపోయే దశలవారీ విసర్జన విధి ఉంది.

Advertisement

చివరిగా నవీకరించినది: 29 అక్టోబర్ 2026. ఉత్తర పూజ కోసం సామగ్రి జాబితా, విగ్రహం మరియు నీటి సంరక్షణపై సూచనలు, కుటుంబాలకు భద్రతా అంశాలు, మరియు ద్రిక్ పంచాంగం నుండి 2027 తేదీలను చేర్చాము.

విసర్జన అర్థం

విసర్జన అంటే 'వదిలివేయడం'. గణేష్ చతుర్థి సమయంలో ఆవాహన మరియు ప్రాణ ప్రతిష్ఠ ద్వారా గణేశుని మట్టి మూర్తిలోకి ఆహ్వానించి, అతిథిగా గౌరవిస్తారు. విసర్జనలో దేవుని సన్నిధిని తన నివాసానికి తిరిగి వెళ్లమని గౌరవంగా కోరతాము, మట్టితో చేసిన రూపం తిరిగి నీటిలో, మట్టిలో కలిసిపోతుంది.

ఈ పండుగ అశాశ్వతత్వం గురించి ఒక సున్నితమైన పాఠం నేర్పుతుంది: రూపాలు వస్తాయి, పోతాయి, కానీ దైవ సన్నిధి నిలిచే ఉంటుంది. అందుకే విసర్జన మంత్రం వీడ్కోలు చెప్పదు. 'మళ్లీ రా' అని చెబుతుంది.

Advertisement

విసర్జన మంత్రం

यान्तु देवगणाः सर्वे पूजामादाय मामकीम्।

इष्टकामप्रसिद्ध्यर्थं पुनरागमनाय च॥

లిప్యంతరీకరణ: యాంతు దేవగణాః సర్వే పూజామ్ ఆదాయ మామకీమ్; ఇష్టకామ ప్రసిద్ధ్యర్థం పునరాగమనాయ చ.

పదాలుఅర్థం
యాంతు దేవగణాః సర్వేదేవతలందరూ (తమ నివాసానికి) వెళ్లాలి
పూజామ్ ఆదాయ మామకీమ్నా పూజను స్వీకరించి తమతో తీసుకుని
ఇష్టకామ ప్రసిద్ధ్యర్థంనా ప్రియమైన కోరికలు నెరవేరడం కోసం
పునరాగమనాయ చమరియు మళ్లీ రావడం కోసం

ఈ శ్లోకాన్ని గణేశునికే కాకుండా, అనేక పూజల ముగింపులో, ఆ క్రతువు కోసం ఆహ్వానించిన దేవునికి వీడ్కోలు పలికేటప్పుడు ఉపయోగిస్తారు.

క్షమా ప్రార్థన: క్షమ కోరడం

విసర్జన మంత్రానికి ముందు లేదా తర్వాత, పూజలో జరిగిన తప్పులకు క్షమ కోరడం ఆచారం. విస్తృతంగా వాడే రెండు శ్లోకాలు:

आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्।

पूजां चैव न जानामि क्षमस्व परमेश्वर॥

లిప్యంతరీకరణ: ఆవాహనం న జానామి న జానామి విసర్జనమ్; పూజాం చైవ న జానామి క్షమస్వ పరమేశ్వర.

Advertisement

అర్థం: 'నిన్ను ఎలా ఆవాహన చేయాలో నాకు తెలియదు, ఎలా వీడ్కోలు పలకాలో కూడా తెలియదు; నిన్ను ఎలా పూజించాలో కూడా నాకు తెలియదు. పరమేశ్వరా, నన్ను క్షమించు.'

मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर।

यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥

లిప్యంతరీకరణ: మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం సురేశ్వర; యత్ పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తద్ అస్తు మే.

అర్థం: 'దేవతల అధిపతీ, మంత్రం, క్రియ లేదా భక్తి లేకుండా నేను ఏ పూజ చేసినా, అది పరిపూర్ణం అగుగాక.'

ఉత్తర పూజ సామగ్రి: ఏమి సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి

ఉత్తర పూజ అనేది విగ్రహాన్ని కదిలించే ముందు చేసే చిన్న చివరి పూజ. కుటుంబాలు సాధారణంగా సిద్ధంగా ఉంచుకునే వస్తువులు ఇవి. ఆచారాలు మారుతాయి, కాబట్టి మీ కుటుంబం వాడేవి వాడండి, లేనివి వదిలేయండి.

వస్తువుఎలా ఉపయోగిస్తారు
దీపం (దియా), నెయ్యి లేదా నూనె, వత్తులువిగ్రహం ముందు వెలిగిస్తారు; అదే దీపాన్ని హారతికి ఉపయోగిస్తారు
అగరబత్తి మరియు కర్పూరంపూజలో అగరబత్తి, హారతికి కర్పూరం
తాజా పూలు మరియు గరికగణేశుని పాదాల వద్ద సమర్పిస్తారు; పుష్పాంజలికి కొన్ని ఉంచుకోండి
అక్షతలు (కొద్దిగా పసుపు కలిపిన బియ్యం) మరియు కుంకుమవిగ్రహానికి సమర్పిస్తారు; విసర్జన మంత్రం జపిస్తూ విగ్రహంపై అక్షతలు కూడా వేస్తారు
నైవేద్యం: మోదకం, కుడుములు, లడ్డూ లేదా పండ్లుచివరి ప్రసాదంగా సమర్పిస్తారు; తర్వాత కుటుంబంతో పంచుకుంటారు
తమలపాకులు, వక్క మరియు కొబ్బరికాయమీ కుటుంబ ఆచారంలో ఉంటే సమర్పిస్తారు
హారతి పళ్లెం మరియు చిన్న గంటఊరేగింపుకు ముందు హారతికి
శుభ్రమైన తొట్టె లేదా బకెట్‌లో నీరు, మరియు ఒక గుడ్డఇంట్లో నిమజ్జనానికి; గుడ్డను చేతులు మరియు పళ్లెం తుడుచుకోవడానికి వాడతారు

సామగ్రి అందుబాటులో లేదా? ఒక దీపం, ఒక పువ్వు, కొద్దిగా బియ్యం మరియు మంత్రంలోని రెండు పాదాలు చాలు. జాబితా కంటే నిజాయితీయే ముఖ్యం.

Advertisement

దశలవారీ విసర్జన విధి

  • రోజు మరియు సమయాన్ని ఎంచుకోండి. మీ కుటుంబ ఆచారాన్ని అనుసరించండి (1.5, 3, 5, 7 లేదా 10 రోజులు). విసర్జన సాధారణంగా ఉత్తర పూజ తర్వాత మధ్యాహ్నం లేదా సాయంత్రం చేస్తారు.
  • ఉత్తర పూజ. సరళమైన చివరి పూజ చేయండి: దీపం వెలిగించండి, పూలు, గరిక, అక్షతలు, కుంకుమ మరియు అగరబత్తి సమర్పించండి, మోదకాలు, కుడుములు లేదా పండ్లు వంటి నైవేద్యం సమర్పించండి.
  • హారతి. ఇంటిల్లిపాదితో కలిసి జై గణేష్ దేవా, సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా లేదా మీ కుటుంబ హారతిని పాడండి.
  • పుష్పాంజలి మరియు ప్రార్థనలు. దోసెడు పూలు సమర్పించి కుటుంబ శ్రేయస్సు కోసం, మరియు గణేశుడు వచ్చే ఏడాది మళ్లీ రావాలని ప్రార్థించండి.
  • క్షమా ప్రార్థన. పైన ఉన్న క్షమా శ్లోకాలను పఠించండి.
  • విసర్జన మంత్రం. 'యాంతు దేవగణాః సర్వే...' జపించి విగ్రహంపై అక్షతలు వేయండి.
  • ఉద్వాసన (విగ్రహాన్ని కదిలించడం). విగ్రహాన్ని దాని ఆసనం నుండి మెల్లగా ఎత్తండి లేదా కొద్దిగా జరపండి. ఆవాహన చేసిన సన్నిధికి విడుదల ఇచ్చినట్లుగా, చాలా కుటుంబాలు మంత్రం వెంటనే దీన్ని చేస్తాయి.
  • ఊరేగింపు. 'గణపతి బప్పా మోరియా' లేదా 'జై బోలో గణేష్ మహారాజ్ కీ జై' నినాదాలతో విగ్రహాన్ని నిమజ్జన స్థలానికి తీసుకెళ్లండి.
  • నిమజ్జనం. చేతులు జోడించి విగ్రహాన్ని మెల్లగా నిమజ్జనం చేయండి. నీటి వనరు లేదా బకెట్ శుభ్రంగా ఉంచాలంటే ముందుగా పూలు, గుడ్డ, అలంకరణలను తీసివేయండి.
Advertisement

విదేశాల్లో విసర్జన: ఆచరణాత్మకంగా మరియు గౌరవప్రదంగా

USA, UK, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, సింగపూర్ లేదా గల్ఫ్‌లోని కుటుంబాలకు, ఇంట్లో విసర్జన తరచుగా అత్యంత ఆచరణాత్మకమైన, పర్యావరణానికి మేలైన ఎంపిక:

  • సహజమైన, కాల్చని మట్టి విగ్రహాన్ని వాడండి. ఇది కొన్ని గంటల నుండి ఒకటి రెండు రోజుల్లో నీటిలో కరుగుతుంది; ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ కరగదు.
  • శుభ్రమైన బకెట్ లేదా తొట్టెలో నీరు నింపండి. పై మంత్రాలతో విగ్రహాన్ని నిమజ్జనం చేసి కరగనివ్వండి.
  • కరిగిన మట్టిని, నీటిని మీ తోటలో లేదా పెద్ద కుండీ మొక్కలకు పోయండి. చాలా కుటుంబాలు ఆ మట్టిలో తులసి లేదా మరో మొక్కను నాటుతాయి.
  • పూలను, ఆకులను కంపోస్ట్ చేయండి. 21 పత్రిలో విషపూరిత ఆకులను పెంపుడు జంతువులకు దూరంగా ఉంచండి.
  • పూజ గదిలో శాశ్వతంగా ఉండే లోహ లేదా రాతి విగ్రహం ఉంటే, చిన్న పసుపు (హరిద్ర) గణేశునితో లేదా వక్కతో సంకేతంగా విసర్జన మంత్రం చేసి, దాన్ని నిమజ్జనం చేయండి.
  • స్థానిక అధికారులు లేదా దేవాలయం అనుమతించిన స్థలం ఏర్పాటు చేస్తే తప్ప సరస్సులు, నదులు లేదా సముద్రంలో విగ్రహాలను నిమజ్జనం చేయకండి. నియమాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి, కాబట్టి స్థానికంగా తెలుసుకోండి.
Advertisement

అనేక ప్రవాస దేవాలయాలు సామూహిక విసర్జనను ఏర్పాటు చేస్తాయి, తరచుగా ఆలయ ప్రాంగణంలోని కొలనులో. వివరాల కోసం మీ ఆలయ అధికారిక వెబ్‌సైట్ చూడండి. విగ్రహం ఎంపికపై మరింత తెలుసుకోవడానికి మా మార్గదర్శిని చూడండి: USAలో పర్యావరణహిత గణేష్ విగ్రహాలు.

ఒక్క చూపులో విసర్జన రోజులు

సంప్రదాయంవిసర్జన ఎప్పుడు జరుగుతుంది
ఒకటిన్నర రోజులు (దేడ్ దిన్)అనేక మహారాష్ట్ర ఇళ్లలో సాధారణం; చతుర్థి మరుసటి రోజు నిమజ్జనం
మూడో, ఐదో లేదా ఏడో రోజుఅనేక కుటుంబ మరియు సామూహిక వేడుకలలో సాధారణం
పదో రోజు (అనంత చతుర్దశి)పెద్ద పబ్లిక్ మండళ్లు మరియు అనేక కుటుంబాలు; 2026లో 25 సెప్టెంబర్

వచ్చే ఏడాది గణేష్ చతుర్థి శనివారం 4 సెప్టెంబర్ 2027న, అనంత చతుర్దశి మంగళవారం 14 సెప్టెంబర్ 2027న వస్తాయి (ద్రిక్ పంచాంగం).

Advertisement

విసర్జన తర్వాత: జాగ్రత్తలు మరియు భద్రత

  • విగ్రహాన్ని కదిలించేటప్పుడు పిల్లలను నీటికి దూరంగా ఉంచండి. పెద్ద విగ్రహాలు బరువుగా ఉంటాయి, కాబట్టి ఇద్దరు పెద్దలు ఎత్తండి, ముందుగా దారిని ఖాళీ చేయండి.
  • వీలైతే పగటి వెలుగులో విసర్జన చేయండి, సంధ్యవేళకు ముగిస్తే టార్చ్ సిద్ధంగా ఉంచుకోండి.
  • మట్టి పూర్తిగా కరిగిన తర్వాత మాత్రమే తొట్టెను మొక్కల్లో లేదా తోటలో పోయండి. డ్రెయిన్‌లో పోయకండి.
  • కొబ్బరి, పండ్ల వంటి నైవేద్యాలను ప్రసాదంగా పంచుకోవచ్చు. పూలు, ఆకులను కంపోస్ట్ కుప్పలో వేయవచ్చు.
  • మట్టి, పూలు, రంగులు ముట్టిన తర్వాత చేతులను బాగా కడుక్కోండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

గణేష్ విసర్జన సమయంలో ఏ మంత్రం జపిస్తారు?

అత్యంత విస్తృతంగా వాడేది 'యాంతు దేవగణాః సర్వే పూజామాదాయ మామకీమ్, ఇష్టకామప్రసిద్ధ్యర్థం పునరాగమనాయ చ'. దేవుడు పూజను స్వీకరించి, కోరికలు తీర్చి, మళ్లీ రావాలని ఇది కోరుతుంది. సాధారణంగా దీని తర్వాత తప్పులకు క్షమ కోరే క్షమా ప్రార్థన శ్లోకాలు పఠిస్తారు.

విసర్జన ఏ రోజున చేయాలి?

కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం ఎంచుకుంటారు: గణేష్ చతుర్థి తర్వాత ఒకటిన్నర, మూడు, ఐదు, ఏడు లేదా పది రోజులకు. పదో రోజు విసర్జన అనంత చతుర్దశి నాడు వస్తుంది, ఇది 2026లో శుక్రవారం 25 సెప్టెంబర్. ఏ రోజు ఎంచుకున్నా, మీ కుటుంబ సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా స్థిరంగా ఉండండి.

ఇంట్లో బకెట్‌లో విసర్జన చేయవచ్చా?

చేయవచ్చు. సహజమైన మట్టి విగ్రహాన్ని ఇంట్లో శుభ్రమైన బకెట్ లేదా తొట్టెలో నిమజ్జనం చేయడం, ముఖ్యంగా విదేశాల్లో, విస్తృతంగా ఆమోదించబడింది. మట్టి కరిగిన తర్వాత ఆ నీటిని, మట్టిని మీ తోటలో లేదా కుండీ మొక్కలకు వేయవచ్చు.

విసర్జనకు పురోహితుడు అవసరమా?

అవసరం లేదు. ఉత్తర పూజ మరియు విసర్జన ఇంటి పెద్ద చేయగలిగేంత సులభమైనవి. ఈ పేజీ నుండి లేదా మీ వ్రత పుస్తకం నుండి మంత్రాలను నెమ్మదిగా చదవండి; ఖచ్చితమైన ఉచ్చారణ కంటే నిజాయితీయే ముఖ్యం.

'గణపతి బప్పా మోరియా, పుఢచ్యా వర్షీ లవకర్ యా' అంటే ఏమిటి?

ఇది మరాఠీలో 'గణపతి, మా తండ్రీ, మోరియా; వచ్చే ఏడాది త్వరగా రా' అని అర్థం. 'మోరియా' తరచుగా చించ్వాడ్‌కు చెందిన గొప్ప గణేశ భక్తుడైన సంత్ మోరియా గోసావితో ముడిపడి ఉంటుంది. ఈ నినాదం అన్ని చోట్ల విసర్జన ఊరేగింపులలో ప్రసిద్ధం.

ఉత్తర పూజకు ఏమి సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి?

దీపం, అగరబత్తి, పూలు, గరిక, అక్షతలు, కుంకుమ, మోదకం లేదా పండ్లు వంటి నైవేద్యం, హారతికి కర్పూరం, ఇంట్లో నిమజ్జనానికి శుభ్రమైన నీటి తొట్టె. పైన ఉన్న సామగ్రి పట్టికలో ప్రతి వస్తువు ఉంది. కుటుంబ ఆచారాలు మారవచ్చు.

2027లో గణేష్ విసర్జన ఎప్పుడు?

గణేష్ చతుర్థి 2027 శనివారం 4 సెప్టెంబర్‌న, పదో రోజు విసర్జన అయిన అనంత చతుర్దశి మంగళవారం 14 సెప్టెంబర్ 2027న, ద్రిక్ పంచాంగం ప్రకారం. తక్కువ కాలం ఉంచే కుటుంబాలు మూడో, ఐదో లేదా ఏడో రోజున విసర్జన చేస్తాయి.

సంపాదకుల గమనిక

సంపాదకుల గమనిక (5 అక్టోబర్ 2026): ఈ మార్గదర్శిని మునుపటి వెర్షన్ కోల్పోయిన తర్వాత దాని అసలు చిరునామాలో తిరిగి ప్రచురించాము. ఇక్కడ ఇచ్చిన మంత్రాలు చాలా పూజా పుస్తకాల్లో ముద్రించిన ప్రామాణిక శ్లోకాలు; ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు మరిన్ని ప్రార్థనలు చేర్చవచ్చు. అనంత చతుర్దశి 2026 (శుక్రవారం 25 సెప్టెంబర్) ద్రిక్ పంచాంగం నుండి. గణేష్ చతుర్థి 2027 శనివారం 4 సెప్టెంబర్ 2027న వస్తుంది. 29 అక్టోబర్ 2026న సామగ్రి జాబితా, భద్రతా సూచనలు మరియు 2027 తేదీలతో నవీకరించాము.