సంక్షిప్త సమాధానం: షట్పదీ స్తోత్రం (విష్ణు షట్పదీ) అనేది 7 శ్లోకాల చిన్న స్తోత్రం; దీనిని ఆది శంకరాచార్యులు విష్ణువుకు అంకితం చేశారు. ఇది 'అవినయమపనయ విష్ణో' ('ఓ విష్ణూ, నా అవినయాన్ని తొలగించు') అని మొదలవుతుంది, 'అల సముద్రానిదే, సముద్రం ఎన్నటికీ అలది కాదు' అనే ప్రసిద్ధ వాక్యం ఇందులో ఉంది. దీనిని రోజువారీ ప్రార్థనగా, గురువారాలలో, ఏకాదశి నాడు పఠిస్తారు.

చివరిగా నవీకరించినది: 20 అక్టోబర్ 2026. క్రింద ఉన్న సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.org ప్రచురించిన పూర్తి పాఠం (ఫైల్ vishnu6padi.itx, సోరిన్ సుసియు (Sorin Suciu) లిప్యంతరీకరించి సరిచూసినది; రచయిత: శంకరాచార్య); దీనిని మూలం నుండి సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా దేవనాగరి, IAST లోకి మార్చాము, ఒక్క పదం కూడా చేతితో టైప్ చేయలేదు, ఒక్క అక్షరం కూడా మార్చలేదు. ప్రతి శ్లోకం తర్వాత మా స్వంత సరళమైన అర్థం ఇచ్చాము.

షట్పదీ స్తోత్రం: పూర్తి పాఠం, అర్థంతో సహా

ప్రతి శ్లోకం మొదట దేవనాగరిలో, తర్వాత IAST లిప్యంతరీకరణలో, ఆ తర్వాత దాని అర్థంతో ఇవ్వబడింది. ప్రతి శ్లోకానికి రెండు పంక్తులు ఉన్నాయి; శ్లోకం 7 ఈ స్తోత్రం పేరును స్వయంగా చెబుతుంది.

ప్రార్థన (శ్లోకాలు 1 నుండి 6)

శ్లోకం 1

अविनयमपनय विष्णो दमय मनः शमय विषयमृगतृष्णाम् ।
भूतदयां विस्तारय तारय संसारसागरतः ॥ १॥

avinayamapanaya viṣṇo damaya manaḥ śamaya viṣayamṛgatṛṣṇām |
bhūtadayāṃ vistāraya tāraya saṃsārasāgarataḥ || 1||

అర్థం: ఓ విష్ణూ, నా అవినయాన్ని తొలగించు; నా మనస్సును అదుపులో పెట్టు; ఎండమావి వెంట పరుగెత్తడం వంటి ఇంద్రియ విషయాల దాహాన్ని చల్లార్చు. సకల జీవులపై నా దయను విస్తరింపజేయి, సంసార సాగరాన్ని దాటించు.

శ్లోకం 2

दिव्यधुनीमकरन्दे परिमलपरिभोगसच्चिदानन्दे ।
श्रीपतिपदारविन्दे भवभयखेदच्छिदे वन्दे ॥ २॥

divyadhunīmakarande parimalaparibhogasaccidānande |
śrīpatipadāravinde bhavabhayakhedacchide vande || 2||

అర్థం: దివ్య నది గంగ మకరందంగా, సచ్చిదానందమే పరిమళంగా, అనుభవంగా ఉన్నవి, సంసార భయాన్ని, దుఃఖాన్ని ఛేదించేవి అయిన లక్ష్మీపతి పాదపద్మాలకు నమస్కరిస్తున్నాను.

శ్లోకం 3

सत्यपि भेदापगमे नाथ तवाहं न मामकीनस्त्वम् ।
सामुद्रो हि तरङ्गः क्वचन समुद्रो न तारङ्गः ॥ ३॥

Advertisement

satyapi bhedāpagame nātha tavāhaṃ na māmakīnastvam |
sāmudro hi taraṅgaḥ kvacana samudro na tāraṅgaḥ || 3||

అర్థం: ఓ నాథా, భేదమంతా తొలగిపోయినా, నేను నీవాడినే; నీవు నావాడివి కావు. అల సముద్రానికి చెందినదే; సముద్రం ఎన్నటికీ అలకు చెందదు.

శ్లోకం 4

उद्धृतनग नगभिदनुज दनुजकुलामित्र मित्रशशिदृष्टे ।
दृष्टे भवति प्रभवति न भवति किं भवतिरस्कारः ॥ ४॥

uddhṛtanaga nagabhidanuja danujakulāmitra mitraśaśidṛṣṭe |
dṛṣṭe bhavati prabhavati na bhavati kiṃ bhavatiraskāraḥ || 4||

అర్థం: ఓ పర్వతాన్ని ఎత్తినవాడా, ఇంద్రుని తమ్ముడా, రాక్షస కులానికి శత్రువా, సూర్యచంద్రులే కన్నులుగా కలవాడా: సర్వానికీ మూలమైన నిన్ను ఒక్కసారి దర్శించిన తర్వాత, సంసారం జయించబడదా?

శ్లోకం 5

मत्स्यादिभिरवतारैरवतारवताऽवता सदा वसुधाम् ।
परमेश्वर परिपाल्यो भवता भवतापभीतोऽहम् ॥ ५॥

matsyādibhiravatārairavatāravatā'vatā sadā vasudhām |
parameśvara paripālyo bhavatā bhavatāpabhīto'ham || 5||

అర్థం: మత్స్యావతారం మొదలైన అవతారాల ద్వారా ఎల్లప్పుడూ భూమిని రక్షించే ఓ పరమేశ్వరా: సంసార తాపానికి భయపడుతున్న నన్ను నీవే కాపాడాలి.

శ్లోకం 6

दामोदर गुणमन्दिर सुन्दरवदनारविन्द गोविन्द ।
भवजलधिमथनमन्दर परमं दरमपनय त्वं मे ॥ ६॥

dāmodara guṇamandira sundaravadanāravinda govinda |
bhavajaladhimathanamandara paramaṃ daramapanaya tvaṃ me || 6||

అర్థం: ఓ దామోదరా, సద్గుణాలకు నిలయమా, అందమైన ముఖపద్మం కల గోవిందా, సంసార సాగరాన్ని మథించే మందర పర్వతమా: నా గొప్ప భయాన్ని తొలగించు.

ముగింపు శ్లోకం (శ్లోకం 7)

శ్లోకం 7

नारायण करुणामय शरणं करवाणि तावकौ चरणौ ।
इति षट्पदी मदीये वदनसरोजे सदा वसतु ॥ ७॥

nārāyaṇa karuṇāmaya śaraṇaṃ karavāṇi tāvakau caraṇau |
iti ṣaṭpadī madīye vadanasaroje sadā vasatu || 7||

అర్థం: ఓ కరుణామయుడవైన నారాయణా, నీ రెండు పాదాలను శరణు పొందుతున్నాను. ఆరు పాదాల ఈ స్తోత్రం తుమ్మెదలా నా ముఖపద్మంలో ఎల్లప్పుడూ నివసించుగాక.

సమాప్తి వాక్యం

॥ इति श्रीमद् शङ्कराचार्यविरचितं विष्णुषट्पदीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

Advertisement

|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ viṣṇuṣaṭpadīstotraṃ sampūrṇam ||

అర్థం: ఇలా శ్రీమద్ శంకరాచార్యులు రచించిన విష్ణు షట్పదీ స్తోత్రం సంపూర్ణం.

ఈ స్తోత్రం ఏమి కోరుతుంది

ఆరు చిన్న శ్లోకాలలో శంకరాచార్యులు అంతరంగ జీవితం మొత్తాన్నీ కోరుతారు: వినయం, అదుపులో ఉన్న మనస్సు, దయ (శ్లోకం 1); భగవంతుని పాదాల వద్ద ఆశ్రయం (శ్లోకం 2); జీవునికీ దేవునికీ మధ్య బంధం గురించి సరైన అవగాహన (శ్లోకం 3); భగవద్దర్శనం (శ్లోకం 4); రక్షణ (శ్లోకం 5); భయం నుండి విముక్తి (శ్లోకం 6). శ్లోకం 4 నిండా శబ్దక్రీడ ఉంది; 'నగ', 'దనుజ', 'మిత్ర', 'భవ' పదాలు వేర్వేరు అర్థాలలో పునరావృతమవుతాయి; శ్లోకం 5 'అవతార', 'అవతా' (రక్షకుడు) పదాలతో చమత్కారం చేస్తుంది.

శ్లోకంప్రార్థన
1గర్వాన్ని తొలగించు, మనస్సును అదుపు చేయి, దయను విస్తరింపజేయి, దాటించు
2లక్ష్మీపతి పాదపద్మాలకు నమస్కరిస్తున్నాను
3నేను నీవాడిని, నీవు నావాడివి కావు: అల సముద్రానిదే
4నిన్ను దర్శించిన తర్వాత సంసారం జయించబడుతుంది
5నీ అవతారాలతో భూమిని రక్షిస్తావు; నన్నూ రక్షించు
6దామోదరా, గోవిందా: నా భయాన్ని తొలగించు
7నారాయణుని శరణు పొందుతున్నాను; ఈ స్తోత్రం నా పెదవులపై నిలిచి ఉండుగాక

దీనిని సంప్రదాయంగా ఎప్పుడు పఠిస్తారు?

ఇంట్లో ఎలా పఠించాలి

  1. విష్ణువు, కృష్ణుడు లేదా నారాయణుని చిత్రం ముందు కూర్చుని దీపం వెలిగించండి.
  2. ఏడు శ్లోకాలను నెమ్మదిగా పఠించండి, శ్లోకం 3 వద్ద కాసేపు ఆగండి.
  3. చివరి శ్లోకం 'nārāyaṇa karuṇāmaya śaraṇaṃ karavāṇi tāvakau caraṇau' (నీ పాదాలను శరణు పొందుతున్నాను) వద్ద తులసి దళం లేదా పువ్వు సమర్పించండి.
  4. సమయం ఎక్కువగా ఉన్న రోజున, అచ్యుతాష్టకం, సుదర్శన అష్టకం లేదా విష్ణు సహస్రనామం కూడా పఠించండి.

ఉచ్చారణ సహాయం

  • IAST లో అచ్చుపై గీత (ā, ī, ū) ఉంటే దానిని రెండింతల దీర్ఘంగా పలకాలి; ṛ అనేది హ్రస్వ 'ఋ' (uddhṛta: ఉద్-ధృ-త).
  • ś, ṣ రెండూ 'శ/ష' ధ్వనులు; c ఎల్లప్పుడూ 'చ' (vande, caraṇau: చ-ర-ణౌ).
  • శ్లోకం 3 లోని 'samudro na tāraṅgaḥ' లో tāraṅgaḥ ('అలకు చెందినది') లోని దీర్ఘ ā యే ఆ పంక్తి సారాంశం; దానిని స్పష్టంగా పలకండి.

షట్పదీ స్తోత్రం గురించి సాంప్రదాయ విశ్వాసాలు

షట్పదీని శ్రద్ధతో పఠిస్తే ఈ క్రింది ఫలితాలు కలుగుతాయని భక్తుల సాంప్రదాయ విశ్వాసం:

Advertisement
  • శ్లోకం 1 ప్రార్థించినట్లు గర్వాన్ని, చంచలత్వాన్ని తగ్గిస్తుంది;
  • విష్ణువు రక్షణను, భయం నుండి విముక్తిని ఇస్తుంది (శ్లోకాలు 5, 6);
  • ముగింపు శ్లోకం కోరినట్లు భగవన్నామాన్ని 'పెదవులపై' నిలుపుతుంది.

ఇవి విశ్వాసానికి సంబంధించినవి, ఏ లౌకిక ఫలితానికీ హామీలు కావు.

NRI కుటుంబాలకు సూచనలు

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

షట్పదీ స్తోత్రాన్ని ఎవరు రచించారు?

ఆది శంకరాచార్యులు. sanskritdocuments.org పాఠంలోని రచయిత (Author) వివరం శంకరాచార్యుల పేరును చూపుతుంది, సమాప్తి వాక్యం కూడా 'శ్రీమద్ శంకరాచార్యులు రచించినది' అని చెబుతుంది.

దీనికి షట్పదీ అనే పేరు ఎందుకు వచ్చింది?

షట్పదీ అంటే 'ఆరు కాళ్లు కలది', అంటే తుమ్మెద. ఆరు శ్లోకాల ఈ స్తోత్రం తుమ్మెదలా భక్తుని ముఖమనే పద్మంలో నివసించాలని, అంటే ఎల్లప్పుడూ పెదవులపై ఉండాలని చివరి శ్లోకం ప్రార్థిస్తుంది. మూలంలో ఏడు శ్లోకాలకు సంఖ్యలు ఉన్నాయి: ఆరు ప్రార్థనా శ్లోకాలు, ఒక ముగింపు శ్లోకం.

Advertisement

'అల సముద్రానిదే' అంటే అర్థం ఏమిటి?

జీవునికీ దేవునికీ నిజమైన భేదం లేదని భక్తుడు గ్రహించినప్పటికీ, ఆ సంబంధం సమానమైనది కాదని శ్లోకం 3 చెబుతుంది: 'నేను నీవాడిని, నీవు నావాడివి కావు'; అల సముద్రానికి చెందుతుంది కానీ సముద్రం అలకు చెందదు. భక్తి, అద్వైతం గురించి శంకరాచార్యులు చెప్పిన అత్యంత ప్రియమైన వాక్యాలలో ఇది ఒకటి.

దీనిని సంప్రదాయంగా ఎప్పుడు పఠిస్తారు?

ప్రతిరోజూ ఉదయం చిన్న ప్రార్థనగా, గురువారాలలో విష్ణు పూజతో, ఏకాదశి రోజులలో, ఉదాహరణకు గురువారం, 22 అక్టోబర్ 2026 పాపాంకుశ ఏకాదశి, ఆదివారం, 20 డిసెంబర్ 2026 వైకుంఠ ఏకాదశి (భారతదేశ తేదీలు).

పఠించడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?

ఏడు శ్లోకాలకు సుమారు 2 నిమిషాలు; అందుకే ఇది పిల్లలకు, హడావుడి ఉదయాలకు చాలా అనువైనది.

దీనిని పఠించడం వల్ల కలిగే ఫలితాలు ఏమిటి?

ఈ స్తోత్రమే వినయం, ప్రశాంతమైన మనస్సు, సకల జీవులపై దయ, భయం నుండి విముక్తిని కోరుతుంది. శ్రద్ధతో పఠిస్తే ఈ గుణాలు, విష్ణువు రక్షణ లభిస్తాయని భక్తుల సాంప్రదాయ విశ్వాసం; ఇది ఒక ప్రార్థన, ఏ ఫలితానికీ హామీ కాదు.

సంపాదకుని గమనిక (20 అక్టోబర్ 2026)

పాఠకులు, సెర్చ్ ఇంజన్లు ఇప్పటికే వెతుకుతున్న చిరునామాలోనే ఈ పేజీని 20 అక్టోబర్ 2026 న ప్రచురించాము. సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.org లోని విష్ణు షట్పదీ పూర్తి పాఠం (ఫైల్ vishnu6padi.itx, సోరిన్ సుసియు (Sorin Suciu) లిప్యంతరీకరించి సరిచూసినది; రచయిత: శంకరాచార్య; సమాప్తి వాక్యం: శ్రీమద్ శంకరాచార్యులు రచించినది). పోల్చి చూడటానికి sanskritdocuments.org లో ఈ స్తోత్రానికి రెండవ ప్రతి లేదు; పాఠం అంతటా సరిగ్గా ఉంది, కాబట్టి ఒక్క అక్షరం కూడా మార్చలేదు. మూలం ఈ స్తోత్రాన్ని ఏడు శ్లోకాలుగా లెక్కిస్తుంది, మేము దానినే అనుసరించాము. అర్థాలు మా స్వంతం; శ్లోకాలు 4, 5 లోని శబ్దక్రీడను పదానికి పదం కాకుండా భావార్థంగా అందించాము.

సంబంధిత గైడ్‌లు