క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి – తులసీ వివాహం
కార్తీక శుద్ధ ద్వాదశి మహాత్మ్యం
శ్లోకము
స్మయవిరహితపూజ్యా మంత్రగీతాధిరాజ్యా
నయనహిమగుసూర్యా నైష్ఠికక్షేమధుర్యా
దయితభువనరక్షా దాంతిసంపద్యతాక్షా
నియమ నికటవర్తీ నిష్కళానందమూర్తీ
దిన విశేషాలు
ఈ ద్వాదశిని అనేక పేర్లతో పిలుస్తారు:
- క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి
- చిలుక ద్వాదశి
- యోగిని/యోగీశ్వరి ద్వాదశి
- చుక్కల ద్వాదశి
- కైశిక ద్వాదశి
- గోవత్స ద్వాదశి
- బ్రందావన ద్వాదశి
- హరిబోధిని ద్వాదశి
స్వాయంభువ మన్వాది సంవత్సర గణన ఈ ద్వాదశి నుంచి ప్రారంభమవుతుంది.
పురాణ ప్రాముఖ్యం
కృతయుగంలో దేవతలు–దానవులు అమృతం కోసం క్షీరసాగరాన్ని మథించిన రోజు ఇదే. అందుకే దీనిని:
- క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి
- చిలుక ద్వాదశి (చిలకడం = మథించడం)
- మథన ద్వాదశి అని పిలుస్తారు.
తులసీ–విష్ణు వివాహం
ఈ రోజున:
- లక్ష్మీదేవి క్షీరసాగర మధనంలో అవతరించి
- శ్రీ విష్ణువు ఆమెతో దేవ–దానవుల సమక్షంలో కల్యాణం చేసుకున్న రోజు.
అందుకే ఈ రోజు తులసీ (బృందా)–సాలగ్రామ వివాహం చేస్తారు.
బృందావనంలో విశేష పూజలు జరుపుతారు.
వ్రత విధానం & ఫలితాలు
ఈ రోజు వ్రతం చేసి, తులసీ కోటలో విష్ణు ప్రతిమను ఉంచి పూజించాలి.
- బ్రాహ్మణ భోజనం
- వస్త్రధానం
- సాలగ్రామ–బంగారు తులసీ దానం
- దీపదానం
- గోదానం ప్రత్యేక ఫలాలతో శాస్త్రోక్తం.
శాస్త్ర వచనలు
శ్లోకం
గంగాతీరే రవిగ్రస్తే
కోటి బ్రాహ్మణ భోజనాత్
యత్ ఫలం లభతే జంతుః
తత్ ఫలం ద్వాదశీం విదుః
కార్తీక ద్వాదశి నాడు ఒక్క బ్రాహ్మణునికి అన్నపానాదుల సమర్పణ చేసిన పుణ్యం, గంగలో గ్రహణసమయంలో కోట్లమంది బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టినంత ప్రభావవంతం.
గోదాన శ్లోకం
నారీవా పురుషో వాపి
కార్తిక్యాం ద్వాదశీ దినే
సవత్సాం సుపయస్వినీం…
ఈ రోజున దూడతో కూడిన ఆవు దానం చేస్తే, ఆవు శరీరంలోని ప్రతి రోమానికి ఒక సంవత్సరం చొప్పున స్వర్గలోక ఫలితం.
దీపదానం ఫలితం
- ఉసిరికాయలపై దీపం పెట్టి దానం చేయాలి
- 1 దీపం – ఉపపాతకాలు నశిస్తాయి
- 10 దీపాలు – మహాపాతకాలు నశిస్తాయి
- 100 దీపాలు – శివసాన్నిధ్యం
- 100+ — స్వర్గాధిపత్యం
దీప దర్శనం చేసినవారికి ఆయురారోగ్య సంపదలు, బుద్ధిబలం, ధైర్యం కలుగుతాయి.
సంక్షిప్త అనుష్ఠాన సూచనలు
కార్తీక ద్వాదశి నాడు:
- స్నానం–సంధ్య
- పురుషసూక్తంతో విష్ణుపూజ
- పంచామృతాభిషేకం
- నైవేద్యం
- దీపదానం
- గోదానం / వస్త్రదానం
- బ్రాహ్మణ భోజనం
చేస్తే అనంత పుణ్యం.
సంకల్పం
ఈ పవిత్ర ద్వాదశిని విదిగా ఆచరించలేని వారు అయినా
యథాశక్తిగా పూజ–దానం–జపధ్యానాలు చేయాలి.
శుభమస్తు
జై శ్రీమన్నారాయణ
లోకాస్సమస్తాః సుఖినో భవంతు