శ్రీ గుర్వష్టకం
శ్రీ ఆదిశంకరాచార్య కృతం
1
శరీరం సురూపం తథావా కళత్రం
యశశ్చారుచిత్రం ధనం మేరుతుల్యం ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: అందమైన శరీరం, సుందరమైన భార్య, గొప్ప కీర్తి, మేరుపర్వతంతో సమానమైన ధనము ఉన్నా కూడా, మనస్సు గురువు పాదపద్మములలో లీనంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
2
కళత్రం ధనం పుత్రపౌత్రాది సర్వం
గృహం బాంధవాః సర్వమేతద్ధిజాతం ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: భార్య, ధనం, పుత్రులు, పౌత్రులు, ఇల్లు, బంధువులు అన్నీ ఉన్నా కూడా గురువు పాదపద్మములలో మనస్సు లగ్నంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
3
షడంగాదివేదో ముఖే శాస్త్రవిద్యా
కవిత్వాది గద్యం సుపద్యం కరోతి ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: ఆరు అంగములతో కూడిన వేదాలు, శాస్త్రజ్ఞానం, గద్యపద్యాలు, కవిత్వం అన్నీ ఉన్నా, గురువు పాదపద్మములలో మనస్సు లగ్నంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
4
విదేశేషు మాన్యః స్వదేశేషు ధన్యః
సదాచారవృత్తేషు మత్తో న చాన్యః ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: విదేశాలలో గౌరవం, స్వదేశంలో కీర్తి, సదాచార సంపద—all ఉన్నా, గురువు పాదపద్మములలో మనస్సు లగ్నంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
5
క్షమామండలే భూపభూపాలబృందైః
సదా సేవితం యస్య పాదారవిందమ్ ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: రాజులచే పూజింపబడే పాదారవిందములు కలవాడైనా, గురువు పాదపద్మములలో మనస్సు లగ్నంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
6
యశో మే గతం దిక్షు దానప్రతాపాత్
జగద్వస్తు సర్వం కరే యత్ప్రసాదాత్ ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: దానగుణం వలన కీర్తి ఎల్లప్పుడూ వ్యాప్తించి, గురుకృపతో జగత్తు నిండా సంపద చేతికి వచ్చినా, గురువు పాదపద్మములలో మనస్సు లగ్నంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
7
న భోగే న యోగే న వా వాజిరాజౌ
న కాంతాముఖే నైవ విత్తేషు చిత్తమ్ ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: భోగములోనూ, యోగములోనూ, రాజస్వంలోనూ, స్త్రీ ముఖచంద్రికలోనూ, ధనములోనూ ఆసక్తి లేకపోయినా, గురువు పాదపద్మములలో మనస్సు లగ్నంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
8
అరణ్యే న వా స్వస్య గేహే న కార్యే
న దేహే మనో వర్తతే మే త్వనర్ఘ్యే ।
మనశ్చెన్న లగ్నం గురోరంఘ్రిపద్మే
తతః కింతతః కింతతః కింతతః కిమ్ ॥
అర్థం: అరణ్యంలో గాని, గృహంలో గాని, ఏ కార్యంలో గాని మనస్సు నిలవక, అమూల్యమైన దాని వైపు దృష్టి ఉన్నా, గురువు పాదపద్మములలో మనస్సు లగ్నంకాకపోతే ఏమి ప్రయోజనం?
ఫలశృతి
గురోరష్టకం యః పఠేత్పుణ్యదేహీ
యతిర్భూపతిర్బ్రహ్మచారీ చ గేహీ ।
లభేద్వాంఛితార్థం పదం బ్రహ్మసంజ్ఞం
గురోరుక్తవాక్యే మనో యస్య లగ్నమ్ ॥
అర్థం: సన్యాసి, రాజు, బ్రహ్మచారి, గృహస్థుడు— వీరిలో ఎవరు చదివినా పుణ్యాత్ములవుతారు. గురువు ఉపదేశములలో మనస్సు లగ్నంచేసినవాడు పరబ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.